Türkiye, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın seyir ikaz duyurularını iptal etti

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin kıta sahanlığında izinsiz deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirme niyetindeki Fransız bayraklı gemiye ilişkin muvafakat sürecinin henüz tamamlanmadığını açıkladı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Fransız bayraklı geminin, Türkiye’nin dış sınırlarını 18 Mart 2020’de Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı içerisinde izinsiz kablo döşenmesine yönelik deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirme niyetinde olduğunun görüldüğü belirtildi.

Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) tarafından bu amaçla yayımlanan yetkisiz seyir ikaz duyurularının Türkiye tarafından iptal edildiği kaydedilen açıklamada, geminin planladığı faaliyete ilişkin şu ifadelere yer verildi:

“ Söz konusu geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin kıta sahanlığımız sınırları dahilinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili süreç ise henüz tamamlanmamıştır.

Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup bölgede işbirliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz.”

NE OLMUŞTU?

Yunanistan ve Güney Kıbrıs 2012’de gündeme aldıkları Great Sea Interconnector (GSI) projesini hayata geçirmeyi hedefliyor. İki ülke, projede yıl bitmeden kablo döşeme çalışmasına başlamak istiyor.

BBC’nin aktardığına göre Girit’ten başlayarak deniz altından döşenecek kablolar aracılığıyla Güney Kıbrıs'ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanması, böylece adanın enerji gereksiniminin daha sürdürülebilir ve ucuza sağlanması planlanıyor.

Avrupa Birliği de (AB) maliyeti 2 milyar euroyu aşması beklenen projeye 658 milyon euro destek vadetti. 

898 kilometrelik hattın döşenmesinin ardından, projenin 1200 kilometrelik bir kablo hattıyla İsrail’e kadar uzatılması da öngörülüyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail, bu konuda vardıkları uzlaşmayı 2019’da kamuoyuna duyurmuştu.

Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki son görüşmeler sonrasında GSİ’nin canlandırılması kararlaştırıldı, Türkiye ile diplomatik sorun çıkmaması amacıyla Fransız bir şirket de projeye dahil edildi. Fransız yatırım fonu Meridiam, ağustosta yapılan bir ihaleyle projenin yüzde 66’lık çoğunluk hissesini satın aldı.

Yunan medyasında, kablo döşeme işini de merkezi Fransa’da olan Nexans şirketine ait Norveç bandıralı Nexans Electra gemisinin yapmasının öngörüldüğü yönünde haberler yayınlandı. 

Projeye ilişkin Ankara’dan ilk açıklama 1 Ekim’de Milli Savunma Bakanlığı’ndan (MSB) gelmişti. 

Açıklamada “Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme veya bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir” denilmiş, "kıta sahanlığında izinsiz hiçbir faaliyete izin verilmeyeceği" vurgulanmıştı.