Feridun Sinirlioğlu, BM Genel Sekreterliği'ne aday

Türkiye Cumhuriyeti (TC), Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için diplomatik bir adım attı. Eski Dışişleri Bakanı ve halen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri olarak görev yapan Feridun Hadi Sinirlioğlu, Türkiye tarafından BM Genel Sekreterliği'ne resmen aday gösterildi.

TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylık mektubu BM'ye iletilirken; yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor.

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, 30 Ekim Cuma günü Feridun Sinirlioğlu'nun adaylığına ilişkin resmî başvurunun yapıldığını duyurdu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan adaylık mektubu, BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başkanlıklarına sunuldu.

Birleşmiş Milletler de 1 Kasım tarihli resmî yazışmasında Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu aday gösterdiğini üye ülkelere bildirdi.

Böylece 70 yaşındaki deneyimli diplomat, BM Genel Sekreterliği için yürütülen seçim sürecine resmen katıldı.

BM GENEL SEKRETERLİĞİ YARIŞINDA UZLAŞMA SAĞLANAMADI

Türkiye'nin adaylık başvurusu, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde yeni genel sekreter konusunda henüz uzlaşma sağlanamamasının ardından geldi.

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, önceki adaylar üzerinde mutabakata varılamaması nedeniyle Sinirlioğlu'nun adaylığının gündeme geldiğini belirtti. Yıldız, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Sinirlioğlu'nun diplomatik tecrübesini, uluslararası birikimini ve görev için sahip olduğu nitelikleri dikkate alarak bu kararı verdiğini ifade etti.

FERİDUN SİNİRLİOĞLU KİMDİR?

Feridun Hadi Sinirlioğlu, 30 Ocak 1956 tarihinde Giresun'un Görele ilçesinde doğdu.

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun olan Sinirlioğlu, lisansüstü eğitimini Boğaziçi Üniversitesi'nde tamamladı.

1982 yılında Dışişleri Bakanlığında başladığı diplomasi kariyerinde Türkiye'nin çeşitli dış temsilciliklerinde görev yaptı.

Uzun yıllar Türk dış politikasında üst düzey sorumluluklar üstlenen Sinirlioğlu, Türkiye'nin İsrail Büyükelçiliği, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarlığı ve Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği görevlerinde bulundu.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI DA YAPTI

Sinirlioğlu, 2002 - 2007 yılları arasında Türkiye'nin İsrail Büyükelçisi olarak görev yaptı.

2009 yılında Dışişleri Bakanlığı Müsteşarlığına atanan diplomat, 28 Ağustos - 24 Kasım 2015 tarihleri arasında geçici seçim hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev üstlendi.

2016 yılında Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi olarak atanan Sinirlioğlu, New York'taki bu görevini 2023 yılına kadar sürdürdü.

Aynı yıl BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından Afganistan'a ilişkin bağımsız değerlendirme sürecinde görevlendirildi.

AGİT GENEL SEKRETERLİĞİ'NE SEÇİLMİŞTİ

Feridun Sinirlioğlu, 6 Aralık 2024 tarihinde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) Genel Sekreteri oldu.

57 katılımcı devletin uzlaşısıyla göreve getirilen Sinirlioğlu, AGİT Genel Sekreterliği görevini üstlenen ilk Türk diplomat olarak kayıtlara geçti. Sinirlioğlu, BM Genel Sekreterliği adaylığı sırasında da AGİT Genel Sekreteri olarak görev yapıyor.

BM'NİN YENİ GENEL SEKRETERİ NASIL SEÇİLECEK?

Birleşmiş Milletler'de genel sekreterin belirlenmesi iki aşamalı bir süreçle gerçekleşiyor.

Öncelikle 15 üyeli BM Güvenlik Konseyinin aday üzerinde uzlaşması gerekiyor. Konseyde bir adayın tavsiye edilebilmesi için en az 9 üyenin desteği aranıyor.

Ancak ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık'tan oluşan beş daimi üyeden herhangi biri veto hakkını kullanarak adayın ilerlemesini engelleyebiliyor.

Güvenlik Konseyi'nin tavsiye ettiği isim daha sonra BM Genel Kurulunda oylanarak genel sekreterlik görevine atanıyor.

Bu nedenle Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu aday göstermesi, diplomatın göreve seçildiği anlamına gelmiyor.

BM TARİHİNDE İLK KADIN GENEL SEKRETER SEÇİLEBİLİR

1945 yılında kurulan Birleşmiş Milletler'de bugüne kadar genel sekreterlik görevini üstlenen isimlerin tamamı erkek oldu.

Yeni dönem için yürütülen seçim sürecinde kadın diplomatlar ve eski üst düzey devlet yöneticileri de yer alıyor. Seçimin bir kadın aday lehine sonuçlanması halinde BM tarihinde ilk kez bir kadın genel sekreter görev yapacak.

YENİ GENEL SEKRETERİ KRİTİK DOSYALAR BEKLİYOR

Mevcut BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ikinci görev süresi 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027 itibarıyla görevine başlaması öngörülüyor.

Göreve gelecek ismin önünde Gazze'deki gelişmeler, Rusya - Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki gerilimler ve Kıbrıs meselesi gibi önemli diplomatik başlıklar bulunuyor.

Türkiye'nin adayı Feridun Sinirlioğlu'nun BM Genel Sekreterliği yarışındaki durumu, Güvenlik Konseyi'nde yürütülecek görüşmeler ve yapılacak değerlendirmelerin ardından netleşecek.