Esnaf ve kasaplardan hükümete çağrı: Et fiyatını devlet belirlesin

Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) ile Kıbrıs Türk Kasaplar Birliği, et ve et ürünleri sektöründeki mevcut duruma ilişkin basın toplantısı ve sunum gerçekleştirdi. Toplantıda artan fiyatlar, hayvan varlığındaki değişim, Güney’e kayan tüketim ve mevcut politikaların sektöre ve topluma etkileri verilerle ortaya konuldu.

TULGA: BU BİR TOPLUMSAL VARLIK MESELESİDİR

Toplantının açılışında konuşan KTEZO Koordinatörü Hürrem Tulga, etin bugün en stratejik ürünlerden biri haline geldiğini belirterek, “Bu gidişat alarm veriyor. Doğru politikalar üretilmediği için ihtiyaçlar başka yerlerden karşılanır hale geldi” dedi.

Basın toplantısını “mini bir çalıştay” olarak kurguladıklarını ifade eden Tulga, sendikalar, meslek ve ekonomik örgütler ile siyasi partileri bilgilendirme ve ortak çözüm üretme amacıyla davet ettiklerini söyledi. Tulga, “Bu toplumu ilgilendiren bir meseledir. Birlikte hareket edilirse çözüm üretilebilir” ifadelerini kullandı.

Hayvancılığın ülkenin en önemli üretim alanlarından biri olduğuna dikkat çeken Tulga, Güney’den bireysel ya da kaçak yollarla et temininin yaygınlaştığını, bunun da ülke ekonomisindeki katma değerin dışarıya gitmesi anlamına geldiğini vurguladı. Tulga, et, süt ve peynir gibi temel gıda ürünlerindeki sıkıntıların özellikle Güney’e geçemeyen kesimleri doğrudan etkilediğini kaydetti.

ŞENKAYA: ET FİYATINI DEVLET BELİRLEMELİ

Kasaplar Birliği Başkanı Raşit Şenkaya ise hayvan varlığı, et fiyatları ve tüketim verilerine ilişkin detaylı bilgiler paylaştı. Şenkaya, toplumun eti hangi fiyattan tüketeceğine hükümetin karar vermesi gerektiğini savunarak, “Gelin, salhaneler üzerinden karkas fiyatını siz belirleyin; halkın güvenli eti kaç paraya yiyeceğini devlet belirlesin” çağrısında bulundu.

Şenkaya, ülkede 2010 yılında 95 bin olan büyükbaş hayvan sayısının 2023’e kadar gerilediğini, küçükbaş hayvan sayısının ise 350 binlerden 222 binlere düştüğünü söyledi. 2023 sonrasında hayvan sayısında artış yaşandığını belirten Şenkaya, küçükbaşta son iki yılda yüzde 22, sütte ise bu yıl yüzde 7–8 artış olduğunu ifade etti.

ET TÜKETİMİ DÜNYA ORTALAMASININ ÇOK ALTINDA

Veteriner Dairesi verilerine göre 2025 yılında ülkede resmi olarak tüketilen et miktarının 7 milyon 698 bin kilogram olduğunu aktaran Şenkaya, yaklaşık 700 bin nüfus üzerinden yapılan hesaplamada kişi başına yıllık et tüketiminin 11 kilogram civarında kaldığını belirtti.

Şenkaya, “Avrupa Birliği’nde günlük et tüketimi 100 gramın üzerindedir. Dünya standartlarında ise kişi başı yıllık tüketim yaklaşık 41 kilogramdır. Biz bu rakamların çok altındayız” dedi.

GÜNEY’E KAYAN BÜYÜK EKONOMİK HACİM

Şenkaya, ülkede kesilen hayvanların ekonomik karşılığının yaklaşık 5 milyar 162 milyon TL olduğunu, kasap kâr paylarıyla birlikte et sektöründe yaklaşık 125 milyon Euro’luk bir ekonomik hacim oluştuğunu söyledi. Buna karşın, yaklaşık 200 milyon Euro’nun Güney Kıbrıs’a kaydığını iddia etti.

Kuzey ve Güney arasındaki fiyat farklarına da dikkat çeken Şenkaya, Kuzey’de canlı kuzu kilo fiyatının 400 TL, Güney’de yaklaşık 257 TL olduğunu; canlı dana kilo fiyatının ise Kuzey’de 340 TL, Güney’de yaklaşık 190 TL seviyesinde bulunduğunu ifade etti. Şenkaya, Güney’de kasapların daha yüksek kâr marjına rağmen etin halka daha ucuza satıldığını ileri sürdü.