"Türkiye'den gelen resmi kaydı olmayan 'kaporta hasar eksperleri' para karşılığı şahitlik yapıyor"

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (KTMMOB) bağlı Makine Mühendisleri Odası (MMO), trafiğin, bilimsel ve teknik esaslara göre değerlendirilmesi gereken bir mühendislik disiplini olduğunu belirtti.

Ercan - Gaziköy Anayolu'nda 2023’te Sadık Özcan Topkayalı'nın hayatını kaybettiği kazaya ilişkin davada, mahkeme dün sanık Ümit Ilgan'ı 2 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırmıştı. Mahkeme, kazadaki asli kusurun sanıkta olduğuna hükmetmişti.

 

Makine Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Ayer Yarkıner, kazayla ilgili odanın rapor hazırladığını belirterek şunları söylemişti:

 

"Mahkemede kim bilirkişilik yaptı? Savcılıktan, hafifletici unsurların ne olduğunu, Sadık Özcan'ın hangi kusurları olduğunu ve bu kusurun kim tarafından belirlendiğini soruyoruz. Hayatını kaybeden bir insandır, farkında mısınız? Yazıklar olsun. Sayın mahkeme başkanı, bu cinayet gibi kazalarda mahkemeye kim teknik bilgi veriyor? Ülkemizde adalet tecelli etmiyor; yollar kan gölüne döndü. Yazık."

Odadan yapılan yazılı açıklamada, ölümlü trafik dosyalarında bilirkişiliğin yalnızca yetkin mühendislik disiplinlerine bırakılması ve bilirkişilik sisteminin yasal çerçevede yeniden düzenlenmesi gerektiği kaydedildi.

"TÜRKİYE'DEN GELEN, RESMİ KAYDI OLMAYAN ‘KAPORTA HASAR EKSPERLERİ’ PARA KARŞILIĞI TARAF LEHİNE ŞAHADET VERİP ÜLKEDEN AYRILIYOR"

"Bilirkişilik sisteminde zafiyet olduğu" belirtilen açıklamada, Türkiye'den turistik girişle gelen, resmi bilirkişilik kaydı bulunmayan, trafik ile ilgili (yol - araç) alan mühendisliği disiplini eğitimi olmayan, "kaporta hasar eksperi" unvanı ile hareket eden kişilerin para karşılığı taraf lehine şahadet vererek ülkeden ayrıldıklarının tespit edildiği kaydedildi.

Bu kişilerin çarpışma analizi konusunda yetkin olmadığı, mühendislik hesabı yapmadığı ve verdikleri teknik görüşten hukuken sorumlu olmadığı belirtilen açıklamada, "Buna rağmen teknik geçerliliği olmayan bu şahadetlerin yargı kararlarını etkilediği anlaşılmaktadır. Bu durum kabul edilemez bir sistem zafiyetidir." denildi.

"ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZALARINDA YARGI SÜREÇLERİ TOPLUM VİCDANINI YARALIYOR"

Açıklamada ayrıca, ülkede meydana gelen ölümlü trafik kazalarında yalnızca can kaybı ile değil, yargı süreçlerinde ortaya çıkan ciddi teknik ve yapısal sorunlarla da toplum vicdanını yaraladığı ifade edildi.

"TRAFİK KAZALARI KADER DEĞİL"

"Mahkemelere sunulan dosyaların teknik açıdan yetersiz kalması, bilimsel temelden uzak şahadetlerin hükme esas alınması ve bilirkişilik müessesinin suistimal edilmesinin" yakınlarını kaybeden ailelerin acısını daha da derinleştirdiği belirtilen açıklamada, "Trafik kazaları kader değildir. Trafik, bilimsel ve teknik esaslara göre değerlendirilmesi gereken bir mühendislik disiplinidir." denildi.

Bir ölümlü çarpışmada kusur belirlenirken; insan faktörü (reaksiyon süresi, dikkat, hız algısı), araç teknik durumu (fren sistemi, güvenlik donanımı, araç yaşı), yol geometrisi ve görüş mesafesi, çarpışma açısı ve hız hesapları, mevzuat ve denetim altyapısının bilimsel yöntemlerle incelenmesi gerektiği kaydedilen açıklamada, şöyle devam edildi:

"Polis teşkilatımızın zaman zaman Oda’dan da destek aldıkları büyük emekle hazırladığı teknik çarpışma raporları; ölçüme, iz analizine ve fizik kurallarına dayanmaktadır. Ancak bazı yargı süreçlerinde bu raporların, teknik yeterliliği bulunmayan şahadetlerle zayıflatıldığı görülmektedir."

"YARGIYA GÜVEN ZEDELENİYOR"

Bilirkişilik sistemindeki zafiyet, yanlış veya yetersiz teknik değerlendirmeler sonucunda ailelerin adaletin tecelli etmediğini düşündüğü, yasaların yetersiz olduğu algısı oluştuğu ve yargıya duyulan güvenin zedelendiği ifade edilen açıklamada, bunun uzun vadede hukukun caydırıcılığını azalttığı ve trafik güvenliğini zayıflattığı kaydedildi.

" 'ÖLÜMLER AZALDI' SÖYLEMİ BİLİMSEL DEĞİL"

Yılın ilk iki ayındaki veriler üzerinden "aldığımız tedbirlerle ölümler azaldı" demenin teknik ve istatistiksel olarak doğru olmadığı savunulan açıklamada, gerçek trafik politikasının “sıfır can kaybı” vizyonu ile yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Araç ithal yaş sınırının kaldırılması, modern güvenlik sistemlerinden yoksun araçların sisteme dahil edilmesi ve yapısal risklerin artırılmasının gelecekteki ölümlerin zeminini hazırladığı kaydedilen açıklamada, "Bu kararlar yalnız bugünü değil, gelecek nesilleri de etkilemektedir." ifadelerine yer verildi.

Oda olarak Polis Genel Müdürlüğü’ne, Başsavcılığa bilirkişilik zafiyeti konusunda yazılı bildirim yapıldığı kaydedilen açıklamada, "Ancak uygulamanın devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu konu artık münferit değil, sistemsel bir sorundur." denildi.

İVEDİLİKLE YAPILMASI GEREKENLER… "BİLİRKİŞİLİK SİSTEMİ YASAL ÇERÇEVEDE YENİDEN DÜZENLENMELİ"

Açıklamada, ivedilikle yapılması gerekenler şöyle sıralandı:

"Ölümlü trafik dosyalarında bilirkişilik yalnızca yetkin mühendislik disiplinlerine bırakılmalıdır. Çarpışma rekonstrüksiyonu bilimsel yöntemlerle yapılmalıdır. Turistik girişle gelip para karşılığı şahadet verilmesi engellenmelidir. Bilirkişilik sistemi yasal çerçevede yeniden düzenlenmelidir. Teknik geçerliliği olmayan raporlar hükme esas alınmamalıdır. Çarpışmalarda ‘idari’ hatalar da raporlara dahil edilerek yargı önünde sorumluların hesap verilmesi sağlanmalıdır. Bu süreçte ‘dokunulmazlık’ da geçerli olmamalıdır."

Açıklamanın sonunda, "Adalet doğru tecelli etmezse, trafik güvenliği sağlanamaz. Trafik kazaları kader değildir. Bilimden uzak kararlar ise kaderciliği besler." ifadelerine yer verildi.