Ramazan özel: Ramazan'da zekat ve sadaka

Ömer Akın - Aydınköy Camisi İmamı

Ramazan ayı, Kur’an-ı Kerim’in indirildiği, ibadetlerin ve hayırların kat kat sevapla karşılık bulduğu mübarek bir zaman dilimidir. Bu ayda zekât ve sadaka ibadetleri hem bireysel arınmanın hem de toplumsal dayanışmanın en güçlü araçlarıdır.

Zekât, İslam’ın beş temel esasından biridir ve Kur’an’da birçok ayette namazla birlikte zikredilmiştir. Yüce Allah şöyle buyurur:

“Namazı kılın, zekâtı verin.” (Bakara, 2/43)

Bu ayet, zekâtın Müslüman hayatındaki vazgeçilmez yerini açıkça ortaya koyar. Zekât, malı eksiltmek değil, onu temizlemek ve bereketlendirmektir. Nitekim Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Onların mallarından sadaka (zekât) al ki bununla onları temizleyip arındırasın.” (Tevbe, 9/103)

Ramazan ayında zekât vermek, ibadetin manevi boyutunu daha da derinleştirir. Peygamber Efendimiz (s.a.s) Ramazan’da hayır yapma konusunda son derece cömertti. Abdullah bin Abbas (radıyallahu anh) şöyle rivayet eder:

“Resulullah insanların en cömerdi idi. Ramazan’da ise, Cebrail kendisiyle buluştuğu zaman, esen rüzgârdan daha cömert olurdu.” (Buhârî, Bed’ü’l-vahy, 5)

Sadaka ise yalnızca maddi yardımla sınırlı değildir. İslam, iyiliğin her türlüsünü sadaka olarak kabul eder. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“Her Müslümanın sadaka vermesi gerekir.”

Ashab, “Ya Resûlallah, sadaka verecek bir şey bulamazsa?” diye sorunca, Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“Çalışır, kendi el emeğiyle kazanır hem kendisine faydası olur hem sadaka vermiş olur.” (Buhârî, Zekât, 30)

Bir başka hadisinde ise sadakanın kapsamını daha da genişletmiştir:

“Güler yüzle kardeşine bakman sadakadır.” (Tirmizî, Birr, 36)

Ramazan ayında verilen zekât ve sadaka, orucun kazandırdığı sabır ve merhamet duygularıyla birleşerek toplumsal yaraların sarılmasına vesile olur. Kur’an’da infak edenler övülmüş ve şöyle buyurulmuştur:

“Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe erişemezsiniz.” (Âl-i İmrân, 3/92)

Sonuç olarak Ramazan, yalnızca aç kalma değil; paylaşmayı, gözetmeyi ve başkasının derdiyle dertlenmeyi öğrenme ayıdır. Zekât ve sadaka, bu ayın ruhunu hayata taşıyan en önemli ibadetlerdir. Bu ibadetler sayesinde hem mal arınır hem kalpler yumuşar hem de toplumda kardeşlik bilinci güçlenir.