Merkez Bankası ilk çeyrek verilerini açıkladı: Bankacılıkta büyüme, bütçede fazla

KKTC Merkez Bankası tarafından hazırlanan 2026'nın birinci çeyreğiyle ilgili bülten yayımladı.

Merkez Bankası Başkanı Rifat Günay imzasıyla yayımlanan raporda, dünya ve KKTC ekonomisi, bankacılık sektörü ile ilgili güncel istatistiki veri ve değerlendirmelere yer verildi.

Bankacılık, turizm, enflasyon, istihdam ve bütçeyle ilgili rakamların paylaşıldığı rapora göre, 2026 mali yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla, KKTC bütçe gelir toplamı yüzde 31.7, gider toplamı yüzde 35.1 arttı.

BANKACILIK

Bültende bankacılık sektörünün aktif toplamının; 2026 yılının Mart ayı sonunda 2025 yılı Aralık ayına göre yüzde 5.04 artarak, 523 milyar 900 milyon Türk Lirası’na yükseldiği belirtildi.

2026 yılı Mart ayı itibarıyla sektörün brüt krediler toplamının 217 milyar 713 milyon 300 bin TL, mevduat toplamının ise 394 milyar 833 milyon 300 bin TL olduğu belirtilen raporda, 2026 yılının birinci çeyreğinde, sektörün aktif toplamı içindeki en büyük payın, yüzde 41.63 ile brüt kredilere ait olduğu kaydedildi.

Raporda, brüt kredileri sırasıyla yüzde 32,37’lik payla nakit ve nakit benzeri kalemler, yüzde 16.54’lük payla MDC ve yüzde 9.46’lık payla diğer aktifler kalemi takip ettiği, 2026 yılı Mart ayı itibarıyla, pasif toplamının yüzde 75.49’u mevduat, yüzde 12.14’ü özkaynaklar, yüzde 6.11’i bankalara borçlar ve yüzde 6.25’i diğer pasifler kalemlerinden oluştuğu yer aldı.

Raporda, 2026 yılı Mart ayı itibarıyla kredi türleri içerisinde işletme kredileri 150 milyar 945 milyon TL ile ilk sırada, tüketici kredileri ise 38 milyar 506 milyon 600 bin TL ile ikinci sırada yer alırken, işletme kredilerinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 42.69, tüketici kredilerinde ise yüzde 51.28 artış gerçekleştiği belirtildi.

Raporda şunlar kaydedildi:

“2026 yılı Mart ayı itibarıyla mevduatın 119.946,7 milyon TL’si TP cinsinden, 274.886,6 milyon TL’si ise YP cinsinden olup, bir önceki çeyreğe göre TP cinsinden mevduatta yüzde 8.33, YP cinsinden mevduatta ise yüzde 1.62 artış gerçekleşti.

TP mevduatın, TGA hariç TP krediye dönüşüm oranı 2026 yılı Mart ayı itibarıyla bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 59,94’ten yüzde 47,11’e gerilemiş, YP mevduatın, TGA hariç YP krediye dönüşüm oranı ise yüzde 47.92’den yüzde 56.48’e yükseldi.

Bankacılık sektörünün öz kaynakları 2026 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 60.99 artış göstererek 63 milyar 484 milyon 500 bin TL seviyesinde gerçekleşti. 2026 yılı Mart ayı itibarıyla sektöre ait TGA/Brüt krediler oranı bir önceki çeyrek döneme göre yüzde 2.78’den yüzde 2.73’e gerilemiştir.

Bankacılık sektörünün sermaye yeterliliği standart rasyosu (SYSR) 2025 yılsonu itibarıyla yüzde 19.45 iken, 2026 yılının birinci çeyreğinde yüzde 20.52 seviyesine yükselmiştir.”

TURİZM

2026 yılının ilk üç ayında, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla hava ve deniz yolu ile ülkeye giren yolcu sayısı yüzde 9.3 artış göstererek, 520 bin 646 kişiden 569 bin 302 kişiye ulaştı.

Kara kapılarından ülkeye giren KKTC uyruklular hariç kişi sayısı, 2026 yılının ilk çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15.07 gerileyerek, 804 bin 238’e düştü.

2026 yılı ilk çeyreğinde kara kapılarından girişlere bakıldığında Güney Kıbrıs uyruklu kişilerin 470 bin 438, diğer ülke vatandaşlarının girişlerinin ise 333 bin 800 olarak gerçekleştiği görüldü. 2026 yılı ilk üç ayında KKTC vatandaşlarının kara kapılarından çıkış sayısı ise 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 4.3 düşüş göstererek 752 bin 925 oldu.

ENFLASYON

2026 yılının ilk çeyreğinde enflasyon, Ocak, Şubat ve Mart aylarında bir önceki aya göre sırasıyla yüzde 1.97, yüzde 2.76 ve yüzde 2.18 olarak gerçekleşti. 2025 yılının aynı döneminde aylık enflasyon sırasıyla yüzde 2.02, yüzde 2.16 ve yüzde 4.28 olarak gerçekleşmişti.

2026 yılının birinci çeyreğinde, bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık enflasyon Ocak, Şubat ve Mart aylarında sırasıyla yüzde 39.4, yüzde 40.22 ve yüzde 37.4 olarak gerçekleşti.

2026 yılı Mart ayında yıllık fiyat artışının en yüksek olduğu harcama grupları sırasıyla, yüzde 46.93 ile eğitim, yüzde 46.71 ile çeşitli mal ve hizmetler ve yüzde 43,85 ile sağlık kalemleri oldu. 2026 yılı Mart ayı sonu itibarıyla önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 27.37 ile en düşük artışı yaşayan kalem haberleşme oldu.

İSTİHDAM

İstatistik Kurumu tarafından 2025 yılının üçüncü çeyreğinde uygulanan Hane Halkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, KKTC genelinde toplam istihdam 189 bin 791, işsiz sayısı 9 bin 429, işsizlik oranı ise yüzde 4.7 olarak tahmin edildi.

Ankete göre KKTC genelinde işsizlik oranı, erkeklerde yüzde 3.7, kadınlarda yüzde 6.7, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus içinde ise yüzde 12.4 olarak hesaplandı.

2024 yılı Ekim ayı itibarıyla 159 bin 321 olan KKTC’de sosyal sigortalara kayıtlı çalışan sayısı, 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla 170 bin 636 seviyesine yükseldi.

2024 yılı Ekim ayı ile 2025 yılı Aralık ayı arasında çalışma izinli sigortalı çalışan sayısı yüzde 9 artarak, 82 bin 771’den, 90 bin 240’a, KKTC vatandaşı sigortalı çalışan sayısı ise yüzde 5 artarak 75 bin 550’den 80 bin 396’ya yükseldi.

2025 yılı Aralık ayı itibarıyla sosyal sigortalara kayıtlı çalışanların yüzde 47.1’i KKTC vatandaşı, yüzde 27.2’si Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve yüzde 25.7’si diğer ülke vatandaşı oldu.

BÜTÇE

Raporda, bütçe gelişmeleri ile ilgili de şu değerlendirmelere yer verildi:

“2026 mali yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla, KKTC bütçe gelir toplamında yüzde 31.7, gider toplamında ise yüzde 35.1 artış olmuştur. Bütçe gelirleri ve bütçe giderleri 2026 yılı birinci çeyreğinde sırasıyla 33 milyar 524 milyon 300 bin ve 32 milyar 95 milyon 200 bin TL olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılının birinci çeyreğinde 1 milyar 707 milyon 500 bin TL fazla veren bütçe, 2026 yılının aynı döneminde 1 milyar 429 milyon 100 bin TL fazla verdi.

2026 yılının birinci çeyreği içerisinde Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) ihracı yoluyla toplam 16 milyar 315 milyon 700 bin TL borçlanılmış, 9 milyar 842 milyon 600 bin TL DİBS geri ödemesi yapılmış ve böylece 6 milyar 473 milyon 100 bin TL net borçlanma gerçekleştirildi.  

2026 yılı birinci çeyreği sonunda DİBS ve Kısa Vadeli Avans (KVA) yolu ile oluşan toplam iç borç stoku 22 milyar 414 milyon 400 bin TL’dir.

2026 yılı birinci çeyreği sonu itibarıyla DİBS stoku 19 milyar 694 milyon 600 binTL seviyesinde gerçekleşmiştir. KVA bakiyesi ise 25 Aralık 2024 tarihinde KKTC Maliye Bakanlığı ile KKTC Merkez Bankası arasında 41/2001 sayılı KKTC Merkez Bankası Yasası gereğince yapılan protokol kapsamında gerçekleşen 340,0 milyon TL tutarındaki anapara ödemesi sonrası, 2 milyar 719 milyon 800 bin TL seviyesine geriledi.”