Masumiyet karinesi tartışması... Basın-Sen: Tartışılan gazetecilik değil, haber dilinin kişiye peşinen hüküm vermesi

Basın Emekçileri Sendikası (Basın-Sen), masumiyet karinesi ve medya dili konusunda değerlendirmelerde bulundu.

Sendikanın yazılı açıklamasında, "Katil yakalandı" ifadesinin, haberde isim geçmese bile masumiyet karinesini ihlal edebileceği belirtilirken, buna karşılık "Zanlı mahkemeye çıkarıldı" ifadesinin kişinin adı açık yazılsa bile hukuki sınırlar içinde kalabileceği ifade edildi.

Basın-Sen, asıl sorunun ismin kullanılıp kullanılmaması değil, haberin kişiyi peşinen suçlu gösterip göstermemesi olduğuna dikkat çekti.

Masumiyet karinesinin demokratik hukuk düzenlerinde yalnızca "isim gizleme" meselesi olarak ele alınmadığı belirtilen açıklamada, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında temel ölçütün kişinin devlet yetkilileri veya medya tarafından peşinen suçlu ilan edilip edilmediği olduğu kaydedildi.

Açıklamada, tartışılan konunun haber dili, yargıyı etkileme ihtimali ve peşin hüküm üretip üretmediği olduğu vurgulanarak, "Tartışılan şey gazeteciliğin kendisi değildir." denildi.

Bazı Avrupa ülkelerindeki uygulamaları örnek veren sendika, İngiltere'de devam eden davalarla ilgili haberlerde medyanın oldukça dikkatli bir yayın çizgisi izlediğini, bu yaklaşımın zanlı isimlerinin otomatik olarak yasaklanması anlamına gelmediğini ifade etti.

Açıklamada; Almanya'da kişilik haklarının güçlü biçimde korunduğu belirtilirken, kamu yararı bulunan olaylarda basının haber verme hakkının tümüyle ortadan kaldırılmadığı; Fransa'da ise özellikle kamu görevlilerini veya toplumu ilgilendiren davalarda kamusal denetim ilkesinin önem taşıdığı ifade edildi.

Basın-Sen açıklamasında, demokratik toplumlarda basının yalnızca olup biteni aktaran bir araç olmadığı, aynı zamanda kamu gücünü izleyen, denetleyen ve yurttaşların bilgi edinme hakkını sağlayan temel mekanizmalardan biri olduğu vurgulandı.