Kos: Türkiye'ye ihtiyacımız var, ancak bize ve Kıbrıs'a doğru adım atmasını bekliyoruz

Avrupa Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, "Kısa bir süre önce Ankara'ya gittim ve ticaret engellerini azaltmaya yönelik imkanları değerlendirmek konusunda mutabık kaldık. Ancak Türkiye'nin de bize ve Kıbrıs'a doğru adımlar atmasını bekliyoruz" dedi.

Avrupa Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, dün Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi'nde bir konuşma yaptı. 

Kos, konuşmasının Türkiye bölümünde, Ukrayna'da olası bir barış anlaşmasında NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip Türkiye'nin rolünün vazgeçilmez olduğunu belirterek, daha güçlü ortaklıklar kurmak için daha cesur adımlar atılması gerektiğini ve bunun özellikle Avrupa Birliği'nin (AB) komşuları için geçerli olduğunu kaydetti. 

Aday ülke Türkiye ile Ermenistan ve Azerbaycan ile yaptığı son görüşmelerin bu kapsamda ele alınması gerektiğini söyleyen Kos, "Avrupa ve Orta Doğu'daki değişen jeopolitik gerçekler ışığında Türkiye'ye ihtiyacımız var. Türkiye, AB'nin en büyük beşinci ticaret ortağı ve ticaret hacmi Mercosur veya Hindistan ile olan ticaret hacminin iki katıdır. Türkiye, Avrupa ile Asya arasındaki ticaret yolları için hayati öneme sahip. Ukrayna için yapılacak herhangi bir barış anlaşmasında, NATO'nun ikinci büyük ordusu olan Türkiye'nin rolü büyük önem taşıyacaktır, zira Karadeniz bölgesinde yeni bir güvenlik ortamıyla karşı karşıya kalacağız."

TÜRKİYE'DEN BEKLENTİ: BİZE VE KIBRIS'A DOĞRU ADIMLAR ATMALI

Kısa bir süre önce (şubat ayı) Ankara'ya gittiğini hatırlatarak, ticaret engellerini azaltmaya yönelik imkanları değerlendirmek konusunda mutabık kaldıklarını kaydeden Kos, "Ancak Türkiye'nin de bize ve Kıbrıs'a doğru adımlar atmasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı.

"AB, ADAY ÜLKELERE TEKLİF SUNMALI"

AB Komiseri Kos, genişlemenin artık yalnızca teknik bir üyelik süreci olmadığını, aynı zamanda Avrupa’nın güvenliği ve siyasi geleceğiyle doğrudan bağlantılı hale geldiğini söyledi.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından Avrupa’da barış, istikrar ve demokrasinin artık garanti altında olmadığını kaydeden Kos, bu nedenle genişlemenin artık "yalnızca Avrupa projesini tamamlamakla ilgili" olmadığını, aynı zamanda "onu güvence altına almakla ilgili" hale geldiğini ifade etti.

Bu çerçevede AB’nin aday ülkelere "güvenilir bir teklif" sunması gerektiğini belirten Kos, bir yandan aday ülkeleri Avrupa siyasi alanına daha sıkı bağlamanın önemine işaret etti, diğer yandan da reform standartlarından taviz verilmeyeceğini söyledi.

Katılım sürecinin hem "iddialı" hem de AB kurallarıyla "tam uyumlu" biçimde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

VİZE SERBESTİSİ İÇİN KALAN 6 KRİTER

Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor tarafından 2025 Mayıs ayında yayımlanan ve 2023 - 2025 içindeki Türkiye ve AB çerçevesindeki gelişmeler ışığında hazırlanan Türkiye raporunda, vize serbestisi için gerekli 72 kriterin son kalan 6 maddesinin tamamlanması halinde sürecinin yeniden başlayabileceği belirtilmişti.

Söz konusu 72 kriter ise "belge güvenliği", "göç yönetimi", "kamu düzeni ve güvenliği", "temel haklar" ve "düzensiz göçmenlerin geri kabulü" olmak üzere beş tematik grupta toplandı.

Türkiye, Schengen ülkelerine yönelik vize muafiyetini elde etmek için karşılaması gereken 72 kriterden 66'sını yerine getirmiş olsa da son 6 kriter için uzun zamandır bir çıkmaz yaşanıyor.

Vize serbestisi için kalan 6 kriter ise şöyle:

1. Terörle mücadele yasasında değişiklik.
2. AB Polis Örgütü Europol ile operasyonel işbirliği anlaşması.
3. Avrupa Konseyi bünyesindeki Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu'nun (GRECO) yolsuzlukla mücadele alanındaki önerilerinin uygulanması.
4. Suç bağlantılı konularda tüm AB üyeleriyle iş birliğine gidilmesi.
5. Türkiye üzerinden kural dışı şekilde AB ülkelerine geçiş yapan kişilerin geri alınmasına ilişkin Geri Kabul Anlaşması'nın (GKA) tüm unsurlarıyla uygulanması.
6. Kişisel verilere yönelik yasal düzenlemelerin Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi.

Vize serbestisi konusunda Türkiye'nin gerekli kriterlerin karşılanması yönünde hiçbir ilerleme kaydetmemiş olmasına değinilen raporda, "AP, tüm AB Üye devletlerine karşı ayrımcı olmayan bir şekilde, açık bir şekilde bekleyen altı kriteri tam olarak yerine getirir getirmez vize serbestisi sürecini başlatma isteğini yineler." ifadeleri kullanıldı.

AP'nin "Türk vatandaşlarının, talepteki belirgin artış ve sistemin kötüye kullanılması korkusu nedeniyle vize taleplerinde sorunlarla karşılaşmasından üzüntü duyulduğu" belirtildi.