Basına "ceza tehdidi" yasası: Tepkiler büyüyor

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda 4 Mayıs Pazartesi günü görüşülerek oy çokluğuyla geçirilen Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası'na toplumun birçok kesiminden gelen tepkiler sürüyor.

Bazı meslek örgütleri, sendika ve siyasiler, dün bahse konu yasal düzenlemeyi eleştiren açıklamalarda bulundu.

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) Başkanı Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, "yargı süreçlerine ilişkin haberlerin cezai yaptırım tehdidiyle sınırlandırılmasının" kamuoyunun doğru ve eksiksiz bilgiye erişim hakkını zedelediğini ifade etti. Dalkan, bu tür uygulamaların gazeteciler üzerinde baskı oluşturduğunu ve oto-sansürü artırdığını savundu.

Bağımsızlık Yolu, mahkeme haberleri üzerinden basına ceza davası tehdidi getirilmesinin "baskıcı ve sansürcü" anlayışın sonucu olduğunu ve halkın haber alma özgürlüğü ile basın özgürlüğünü açıkça ihlal ettiğini ileri sürdü. 

Barolar Birliği’nin böyle düzenlemeyi kendi önerisi olarak sunması "manidar" olarak değerlendirilen açıklamada ayrıca Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) ilgili maddeye ilişkin tutumu da eleştirildi

Medya Etik Kurulu, düzenlemenin kamuoyuna "masumiyet karinesinin korunması" gerekçesiyle sunulmasına rağmen mevcut haliyle kamusal denetimi zayıflatan bir araca dönüştüğü ifade edildi.

Masumiyet karinesinin, bireyin peşinen suçlu ilan edilmesini engelleyen temel bir ilke olduğu belirtilen açıklamada, bu ilkenin kamu yararı taşıyan bilgilerin toplumla paylaşılmasını engelleyecek şekilde yorumlanmaması ve uygulanmaması gerektiği belirtildi.

Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Genel Başkanı Zeki Çeler, düzenlemenin “düşünce ve basın özgürlüğüne doğrudan müdahale anlamı taşıdığını” iddia ederek, “utanç verici” olarak niteledi. Cumhurbaşkanlığı, Meclis ve yargı organlarına da çağrı yapan Çeler, bu düzenlemenin önünün kesilmesini talep etti.

Kıbrıs Türk Kamu Görevlileri Sendikası (Kamu-Sen) Başkanı Metin Atan, “Masumiyet karinesi” gerekçesiyle yapıldığı öne sürülen değişikliklerin, gerçekte ifade özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını sınırlandıran bir içerik taşıdığını, özgür basın üzerinde ciddi bir baskı unsuru oluşturduğunu savundu.

Kıbrıs Türk Kamu, Ulaştırma, Haberleşme, Bilişim Teknolojileri ve Telekomünikasyon Çalışanları Sendikası (Tel-Sen) Başkanı Hakan Üredi, düzenlemenin ifade özgürlüğüne ve kamuoyunun haber alma hakkına müdahale olduğunu ileri sürerek, tüm itirazlara ve meslek örgütlerinin uyarılarına rağmen yasalaştırılan maddenin, demokratik toplumun temel unsurlarından biri olan özgür basını "doğrudan hedef aldığını" savundu.

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) Genel Başkanı Görkem Çelik, yasanın demokratik değerlerle bağdaşmadığını, kamuoyunda rahatsızlık yaratan yolsuzluk ve sahte diploma benzeri olayların "bu tür yasalarla gizlenmeye çalışıldığı algısının kaygı verici" olduğunu ifade etti.

Çelik, toplumda güvensizlik yaratan olayların özgür basına sansür getirmekle değil, basını bu gibi olayların tekrar etmemesi yönünde etkili kullanmakla önlenebileceğini belirtti.

Hür İşçi Sendikaları Federasyonu (Hür-İş) ve Kamu İşçileri Sendikası (Kamu-İş) Genel Başkanı Ahmet Serdaroğlu, yasanın “masumiyet karinesi” ilkesinin korunması gerekçesiyle geçirildiğini fakat, içerik ve uygulanma biçimi itibarıyla ifade özgürlüğü ile halkın haber alma hakkına doğrudan ve ciddi bir müdahale niteliği taşıdığını kaydederek, basın emekçilerini ağır cezai yaptırımlar ile karşı karşıya bıraktığını savundu. 

Eşit Hak ve Adalet Sendikası (Hak-Sen), bir hukuk reformu değil; toplumun gerçekleri öğrenme hakkına karşı “açık bir müdahale” olarak nitelediği düzenlenmenin, sadece siyasi bir baskı değil, gazeteciliği doğrudan hapis tehdidi ile susturma girişimi olduğunu ileri sürdü.