Türkiye'nin "seyir ikaz uyarısına" Yunanistan ve Güney Kıbrıs'tan karşı NAVTEX

Rum Yönetimi’nin, Yunanistan’ın hamlesini takip ederek “Great Sea Interconnector” (GSI) projesiyle ilgili anti (karşı)-NAVTEX yayımladığı belirtildi.

Politis gazetesi konuyla ilgili haberinde, bu karşı NAVTEX’le birlikte GSI projesiyle ilgili çalışmaların yeniden başlaması çerçevesinde, Türkiye’nin “Abeille Marengo” isimli Fransız gemisinin araştırma çalışmalarıyla ilgili duyurusunu reddettiğini yazdı.

NAVTEX (NAVigational TEleX), orta frekansta gemilere olası tehlike, emniyet, hava rapor ve uyarılarını otomatik olarak ileten uluslararası haberleşme sistemine verilen addır. 

Haberine “Kıbrıs’tan da GSI Projesiyle Alakalı Olarak Anti-NAVTEX- Araştırma Gemisinin Kasım Ayının Son 10 Günlük Diliminde Kıbrıs MEB’ine Girmesi Bekleniyor” başlıklarıyla yer veren gazete, yeni NAVTEX’lerin yayımlanmasının, Ankara’nın bu araştırmaları Türk yetki alanı içerisindeki deniz bölgelerinde gerçekleştirilen faaliyetler olarak gösterme konusundaki yeni çabasına yanıt olduğunu belirtti.

Bunun öncesinde “Abeille Marengo” isimli Fransız gemisinin geçen çarşamba akşamı “Karpathos” (Kerpe) bölgesine gitmek üzere “Iraklion (Heraklion) Limanı"ndan demir aldığını anımsatan gazete, geminin ilk önce alet ve ekipmanlarıyla ilgili gerekli denemeleri yapacağını ve akabinde de araştırma çalışmalarına başlayacağını kaydetti.

"TÜRKİYE GEMİNİN FAALİYETİNİ KENDİ DENİZ YETKİ ALANININ TANINMASIYLA İLİŞKİLENDİRMEYE ÇALIŞTI"

Türkiye’nin, geminin hareket etmesinin ardından kendi NAVTEX’ini yayımlayarak, araştırmaların "Türk kıta sahanlığında ve yetki alanları içerisindeki bir bölgede Türk makamlarının onayıyla gerçekleştirildiğini" savunduğunu ileten gazete, Türkiye’nin kullandığı bu ifadeyle çalışmalara Yunanistan ve Güney Kıbrıs tarafından izin verilmiş olmasına rağmen, Fransız gemisinin faaliyetlerini Türk yetki alanının tanınmasıyla ilişkilendirmeye çalıştığını öne sürdü.

"YUNANİSTAN KARŞI NAVTEX'LE TÜRKİYE'NİNKİNİ GEÇERSİZ KILDI"

Atina’nın ise buna tepki göstererek “Iraklion” istasyonu aracılığıyla bir karşı NAVTEX yayımladığını ve Türkiye’nin yaptığı duyuruyu "geçersiz ve asılsız" olarak nitelendirdiğini kaydeden gazete, daha sonrasında Rum kesiminin de benzer bir hamlede bulunduğunu belirtti.

BİR NAVTEX DE GÜNEY KIBRIS'TAN

Rum kesiminin yayımladığı karşı NAVTEX’in dün Larnaka’daki arama kurtarma koordinasyon merkezi tarafından yayımlandığını ifade eden gazete, yayımlanan metinde “Abeille Marengo” isimli Fransız gemisinin Rum kıta sahanlığı ve sözde MEB’i içerisindeki araştırma faaliyetlerinin Rum tarafının yayımladığı (NW 345/26) uyarıyla tebliğ edildiği belirtildi.

Haberde buna paralel olarak; “JRCC Larnaca/Cyprus Radio’nun” Rum Yönetimi’nin sorumluluk bölgesinde NAVTEX yayımlama konusunda tek yetkili istasyon olduğu da belirtildi.

PALMAS: İKİ ÜLKE ULUSLARARASI HUKUK TEMELİNDE HAKLARINI İCRA EDİYOR

Gazeteye göre Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas ise açıklamasında Güney Kıbrıs ve Yunanistan’ın projeyi ilerletme konusundaki kararlılıklarının altını çizerek, iki ülkenin uluslararası hukuk ve deniz hukuku temelinde haklarını icra ettiklerini savundu.

Palmas, batimetrik araştırmaların yeniden başlaması ve Fransız gemisinin 19 Kasım civarlarında sözde Rum MEB’ine girmesinin beklenmesiyle alakalı bir soruya ise yanıtında, iki ülkenin faaliyetlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde olduğunu söyledi.

"KİMSEYE HESAP VERMEK ZORUNDA DEĞİLİZ"

Bu çerçeve içerisinde hareket ettikleri andan itibaren kimseye hesap vermek zorunda olmadıklarını öne süren Palmas, GSI projesini "önemli ve jeopolitik değere sahip bir proje" olarak tanımladı.

Ortamın iyi olduğunu, bununla birlikte kamuoyunda yapılan açıklamaların ciddiyet ve sorumlulukla ele alınması gerektiğini ifade eden Palmas, az şey söyleyip çok şey yapmaları gerektiğine işaret ederek, uluslararası istikrarsızlık ve jeopolitik krizlerin yoğun olduğu bir dönemde bir "polemik ortamı meydana getirilmemesi gerektiğini" sözlerine ekledi.

YERAPETRİDİS’TEN BİLGİLENDİRME

Öte yandan Alithia gazetesi, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetridis’in cumartesi günü siyasi parti başkanlarını dış politika konuları ve GSI projesi konusunda bilgilendireceğini yazdı.

Bunun öncesinde Yunanistan Başbakan Yardımcısı Kostis Hacıdakis’in, Fransa’nın Ankara’ya gönderdiği sözlü nota metninin siyasi parti başkanlarına verileceğini söylediğini kaydeden gazete, Hacıdakis’in önemli olanın, kablonun kendisi olduğunu söylediğini belirtti.

NE OLMUŞTU?

Yunanistan ve Güney Kıbrıs 2012’de gündeme aldıkları Great Sea Interconnector (GSI) projesini hayata geçirmeyi hedefliyor. İki ülke, projede yıl bitmeden kablo döşeme çalışmasına başlamak istiyor.

BBC’nin aktardığına göre Girit’ten başlayarak deniz altından döşenecek kablolar aracılığıyla Güney Kıbrıs'ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanması, böylece adanın enerji gereksiniminin daha sürdürülebilir ve ucuza sağlanması planlanıyor.

Avrupa Birliği de (AB) maliyeti 2 milyar euroyu aşması beklenen projeye 658 milyon euro destek vadetti. 

898 kilometrelik hattın döşenmesinin ardından, projenin 1200 kilometrelik bir kablo hattıyla İsrail’e kadar uzatılması da öngörülüyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail, bu konuda vardıkları uzlaşmayı 2019’da kamuoyuna duyurmuştu.

Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki son görüşmeler sonrasında GSİ’nin canlandırılması kararlaştırıldı, Türkiye ile diplomatik sorun çıkmaması amacıyla Fransız bir şirket de projeye dahil edildi. Fransız yatırım fonu Meridiam, ağustosta yapılan bir ihaleyle projenin yüzde 66’lık çoğunluk hissesini satın aldı.

Yunan medyasında, kablo döşeme işini de merkezi Fransa’da olan Nexans şirketine ait Norveç bandıralı Nexans Electra gemisinin yapmasının öngörüldüğü yönünde haberler yayınlandı. 

Projeye ilişkin Ankara’dan ilk açıklama 1 Ekim’de Milli Savunma Bakanlığı’ndan (MSB) gelmişti. 

Açıklamada “Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme veya bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir” denilmiş, "kıta sahanlığında izinsiz hiçbir faaliyete izin verilmeyeceği" vurgulanmıştı.