Hristodulidis'ten 3 eksenli strateji, Genel Sekreter'den "Guterres Plus" formülü

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs’a yapacağı ziyaretin yanı sıra Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in Guterres'le Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’la yapacağı görüşmelerde nasıl hareket edeceğine dair haberler de bugünkü Rum basınında yer aldı.

Fileleftheros'un “Hristodulidis’in Eksenleri- Başkan BM Genel Sekreteri ve Kıbrıs Türk Lideriyle Görüşmelerinde Nasıl Hareket Edecek- Revize Edilmiş Bir Çerçeve Sunulması Guterres’in Gündeminde- Ankara Kontrolün Sağlanması İçin Bozay’ı İşgal Bölgelerine Gönderdi” başlıklarıyla manşetten yer verdiği haberinde Hristodulidis’in Kıbrıs sorunu ve müzakerelerin yeniden başlaması konusunda 3 ana eksende hareket ettiğini yazdı.

HRİSTODULİDİS'TEN 3 EKSENLİ STRATEJİ

Gazete, Hristodulidis’in stratejisinin Guterres’in gelişiyle sonuç verdiğini belirtirken, Rum liderin BM Genel Sekreteri Guterres ve Cumhurbaşkanı Erhürman’la görüşmelerinde hareket edeceği çerçeveye değinildi.

Haberde, son Ulusal Konsey toplantısında, görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynakların aktardığına göre, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in hareket ettiği üç eksen şöyle aktarıldı:

• Birinci eksen, 2017’de kalınan yerden devam edilmesi: Rum tarafının Guterres’in ziyaretiyle bağlantılı olarak ortaya koyduğu ilk hedeflerden biri, Kıbrıs sorununda bugüne kadar sağlanan görüş birliklerinin teyit edilmesi ve müzakerelerin 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde kesintiye uğradığı noktadan yeniden başlatılmasıdır.
• İkinci eksen, işler bir devlet: Hristodulidis, çok açık ve belirli bir ön koşulla, mevcut çerçevenin dışındaki konuları da tartışmaya hazır görünüyor. Buna göre nihai sonucun, işleyebilir nitelikte bir devlet olması gerekiyor. Bu kapsamda önemli parametre; “3 singles” olarak ifade edilen "tek egemenlik, tek uluslararası kişilik ve tek vatandaşlık" ile Avrupa Birliği’nin "kişilerin, malların, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımını" kapsayan dört temel özgürlüğüdür.
• Üçüncü eksen, AB-Türkiye ilişkileri: Özellikle son dönemde yapılan görüşmelerden ortaya çıkan tablo, Avrupa Birliği ile Türkiye’nin Gümrük Birliği’nin bazı boyutlarını ilgilendiren diyalog sürecinde ilerleme kaydedebileceğini gösteriyor. Rum yönetiminin Brüksel’den aldığı bilgilere göre, Türk bankalarının SEPA sistemine katılımı ile mobil telefon hizmetlerinde roaming (uluslararası dolaşım) konusu Türk tarafı açısından önemli başlıklar arasında yer alıyor. Lefkoşa’nın, AB ile Türkiye arasında Gümrük Birliği kapsamındaki bazı konulara ilişkin görüşmelerin başlamasına olumsuz yaklaşmadığı belirtiliyor.

HRİSTODULİDİS'İN HAMLELERİ

Bu akşam adaya gelmesi beklenen Guterres’in ziyaretinin Kıbrıs sorununun bundan sonraki gidişatı açısından belirleyici ve kritik olarak addedildiğini yazan gazete, Guterres’in Kıbrıs sorununa aktif şekilde müdahil olması için sistematik olarak çalışan Hristodulidis’in gerek yarın ve çarşamba günü yapılacak görüşmeler, gerekse AB-Türkiye ilişkileriyle alakalı hamleler hazırladığına işaret etti.

Rum Yönetimi Başkanı Hristodulidis’in bu sabah BM Genel Sekreteri Guterres’in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’le bir araya geldiğini de belirten gazete, bu görüşmenin Hristodulidis açısından önemine dikkat çekti.

Hristodulidis’in başkanlığa seçilmesinden bu yana stratejisini Avrupa Birliği (AB) ile Birleşmiş Milletler'e (BM) dayandırdığını yazan gazete, haberin devamında Hristodulidis ile Rum kesiminin 3 temel eksende hareket ettiğini yineledi.

"GUTERRES PLUS" ÇERÇEVESİ

Gazete “Guterres Plus-Revize Edilmiş Çerçeve” ara başlıklı haberinde ise “tüm ilgili bilgilere dayanarak” BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs’ta yapacağı görüşmelerin gündeminde "2017 yılında ortaya koyduğu ve bir anlaşmaya varılmasına yol açmayan çerçevenin bulunduğunu" belirtti.

Gazete Guterres’in Lefkoşa’da yapacağı temaslarda ve iki liderle gerçekleştireceği görüşmelerde, söz konusu çerçevenin revize edilmiş bir versiyonuna yani “Guterres Plus” çerçevesine ulaşmaya çalışacağını da ekledi.

Lefkoşa’nın BM Genel Sekreteri’nin ziyareti konusunda şu ana kadar sahip olduğu ve Fileleftheros’un ulaştığı bilgilere göre, Antonio Guterres adaya yapacağı ziyaretin taşıdığı risklerin farkında. Buna karşın, çeşitli kanallardan ilettiği mesajlarla, üstlendiği görevin zorluklarına ilişkin gerçekçi bir yaklaşım sergilediği görülüyor.

Haberde, Lefkoşa’da, BM Genel Sekreteri’nin, sonuç alınacağının net olmadığı bir durumda Kıbrıs sorununu yeni bir uluslararası konferansa taşımak istemeyeceği görüşünün hâkim olduğu kaydedildi.

Elde edilen bilgilere göre Antonio Guterres, Kıbrıs sorununda rolü bulunan tüm taraflarla kişisel düzeyde temaslarını sürdürürken, adadaki ziyaretini tamamlamadan önce Kıbrıs dışındaki kilit aktörlerle de yeni görüşmeler yapması ihtimal dışı görülmüyor.

"KONTROL İÇİN BOZAY GÖREVLENDİRİLDİ"

Gazete haberinde, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs ziyaretiyle eş zamanlı olarak Türkiye, Kıbrıs konusunda sert tutumuyla bilinen isimlerden biri olan Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay’ı adaya gönderdiğini belirtti. Sürpriz nitelikteki bu görevlendirmenin, Ankara’nın niyetlerini ortaya koyduğu ve Kıbrıs meselesi üzerindeki kontrolünü sürdürmek istediği mesajını da verdiği iddia edildi.

Mehmet Kemal Bozay, görevi gereği Kıbrıs sorunu ile Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine ilişkin diplomatik temas ve istişarelerde aktif rol üstleniyor.

Bozay, iki devletli çözüm politikasının önde gelen savunucularından biri olarak gösteriliyor. Görüşmelerinde, Türk tarafının “Kıbrıslı Türklerin izolasyonunun kaldırılması” olarak tanımladığı talepleri dile getiriyor, federasyon temelindeki çözümü reddediyor ve Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) ile doğal kaynaklar üzerinde eşit haklara sahip olduğunu savunuyor.