Holguin ekim sonunda geliyor: Kıbrıs için "son hamlesi" olabilir

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, ekim ayının sonunda yaklaşık bir haftalığına Kıbrıs’a geleceği bildirildi. Holguin’in Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ile ayrı ayrı, bir olasılıkla üçlü formatta da görüşmesi bekleniyor.

"GÖREVİNİN UZATILMA İHTİMALİ DÜŞÜK"

Politis gazetesinde Stefanos Evripidu'nun haberine göre, Holguin’in görev süresi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in görev süresiyle birlikte aralık ayında sona erecek. Kasım ayının sonlarında misyonuna ilişkin raporunu hazırlamaya başlayacak olan Holguin’in görev süresinin uzatılmasının, tarafların ilerleme konusunda gerçek bir irade ortaya koymaması halinde düşük bir ihtimal olduğu ifade ediliyor.

MÜZAKERELERİN YÖNTEMİ VE GÜVEN YARATICI ÖNLEMLER

Habere göre Holguin, tarafların büyük ölçekli güven yaratıcı önlemler konusunda yaşadığı tıkanıklığı aşmak için öncelikle "müzakerelerin nasıl yürütüleceği konusunda uzlaşı" sağlanmasını istiyor. New York’taki temaslarında da gündeme getirdiği bu konuda, tarafların müzakerelerin kuralları, izlenecek yol ve ortak hedefler üzerinde anlaşması gerektiğini vurguluyor.

Gazeteye konuşan bir kaynak, iki liderin gelecekteki barış görüşmelerinin yöntemi konusunda farklı görüşlere sahip olduğunu ve aradaki ayrılığı gidermek için bugüne kadar kayda değer ilerleme sağlanamadığını belirtti.

BM’nin, iki toplumlu teknik komiteler aracılığıyla daha sınırlı güven yaratıcı önlemlerde ilerleme sağlanması için seçenekleri de değerlendireceği kaydedildi. Böylece her iki tarafta da Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik adım atılmasını bekleyen kesimlerin beklentilerinin karşılanması hedefleniyor.

ÜÇ AYDIR SOMUT İLERLEME YOK

Holguin, BM Genel Sekreteri Guterres’in genişletilmiş bir konferansın önünü açacak ilerlemeyi teşvik etmek amacıyla adaya geldiği temmuz ayının sonlarından bu yana Kıbrıs’ı ziyaret etmedi.

Guterres, temmuz ayındaki temaslarının ardından, garantör ülkelerin de katılacağı daha geniş kapsamlı bir toplantı yapılabilmesi için güven yaratıcı önlemler, müzakerelerin yöntemi ve esas konularda ilerleme sağlanması gerektiği mesajını vermişti. Haberde, BM’nin geçmişteki hataları tekrarlamak istemediğine dikkat çekildi.

2025’te New York ve Cenevre’de düzenlenen 5+1 formatındaki toplantılarda bazı güven yaratıcı önlemler konusunda ilkesel anlaşmalara varılmış, ancak bunların bir kısmı uygulanmamıştı. Toplantılar ayrıca karşılıklı suçlamalara ve yanlış anlaşılmalara yol açmış, barış müzakerelerinin yeniden başlamasını sağlayacak ilerleme elde edilememişti.

"GUTERRES, GENİŞLETİLMİŞ TOPLANTI İÇİN DAHA FAZLA ÇALIŞMAK GEREKTİĞİNİ BELİRTTİ"

Guterres, BM Genel Kurulu öncesinde yaptığı açıklamada, Genel Kurul marjında üçlü veya 5+1 formatında toplantı yapılmasını gündem dışı bırakmış ve yeni bir toplantı için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtmişti.

"HRİSTODULİDİS'İN YENİ 19 ÖNERİSİ YAZILI SUNULMADI"

Holguin’in eylül ayında Kıbrıs’a yapmayı planladığı ziyaret ise hastalığı nedeniyle iptal edilmiş, bunun yerine Guterres ve Holguin New York’ta iki liderle ayrı ayrı görüşmüştü. Hristodulidis, görüşmenin ardından Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanmasına yönelik 19 yeni fikrinin Guterres tarafından “çok olumlu” karşılandığını açıklamıştı. Ancak Politis’in edindiği bilgilere göre, öneriler BM’ye yazılı olarak sunulmadı ve sözlü biçimde aktarıldı.

Liderlerin adaya dönmesinin ardından ise New York’ta ilerleme sağlanamaması nedeniyle tarafların birbirlerini sorumlu tutması, görüşmelerdeki atmosferi olumsuz etkiledi.

YENİ GEÇİŞ NOKTALARI KONUSUNDA UZLAŞI SAĞLANAMADI

Guterres’in temmuz ayındaki ziyaretinden bu yana dört kez bir araya gelen iki lider, Sivil Toplum Danışma Organı Yürütme Komitesi üyelerinin açıklanması dışında güven yaratıcı önlemler, müzakerelerin yöntemi veya esas konularda somut ilerleme duyurmadı.

Gazeteye konuşan bir kaynak, liderlerin salı günkü son görüşmesinde bazı güven yaratıcı önlemler konusunda “iyi” bir görüşme gerçekleştirdiğini söyledi. Ancak yeni geçiş noktalarının açılması gibi önemli girişimlerde henüz uzlaşı sağlanamadı.

Buna karşın iki lider, bu cumartesi Pile’de düzenlenecek iki toplumlu festivale birlikte katılmayı kabul etti. Ayrıca iki toplumlu çalışmalara siyasi destek vermek amacıyla çeşitli teknik komite toplantılarına katılacaklar.

Haberde, liderlerin kendi yetkileri dahilindeki konularda ilerleme sağlamasının önemine dikkat çekilerek, asıl meselenin hangi tarafın ilk adımı atacağından çok, iki tarafın birlikte hareket edip edemeyeceği olduğu vurgulandı.

Pile’deki festivalin olumlu geçmesi ve Holguin’in ziyaretinin sonuç vermesi halinde, iki liderin gelecek ay Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı COP31 sırasında da iş birliğini sürdürmesinin önem taşıdığı belirtildi. Aksi durumda mevcut olumlu havanın yeniden bozulabileceği değerlendirmesi yapıldı.