Özdenefe: 6 Aralık'ta seçmenin önünde 5 ayrı pusula olacak

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda oy çokluğuyla kabul edilen Seçim ve Halkoylaması Değişiklik Yasası ile karma oy sistemi kaldırıldı.

Yeni düzenlemeyle seçmen, milletvekilliği ve belediye meclisi seçimlerinde farklı partilerin adaylarını bir araya getirerek karma oy kullanamayacak. Ancak parti içi tercih hakkı devam edecek.

CTP Milletvekili, Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcısı ve hukukçu Fazilet Özdenefe, değişikliğin 6 Aralık’ta yapılacak genel ve yerel seçimlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

YENİ SİSTEM NASIL OLACAK?

Özdenefe’ye göre milletvekilliği seçimlerinde seçmen bir partiye mühür vuracak. İsterse aynı parti içerisindeki adaylar arasında tercih yapabilecek. Bağımsız adaylık da devam edecek.

Belediye seçimlerinde ise belediye başkanlığı ve belediye meclisi ayrı değerlendirilecek. Seçmen belediye başkanlığı için bir partinin veya bağımsız adayın tercih edebilirken, belediye meclisi için başka bir partiye oy verebilecek.

Kaldırılan sistem, belediye meclisi adayları arasında farklı partilerden adayları bir araya getirerek karma oy kullanılması olacak.

6 ARALIK’TA 5 AYRI PUSULA OLACAK

Özdenefe, 6 Aralık’ta seçmenin önünde beş ayrı oy pusulası bulunacağını belirtti.

Seçmenler aynı gün;

• Milletvekilliği
• Belediye başkanlığı
• Belediye meclisi üyeliği
• Muhtarlık
• İhtiyar heyeti üyeliği için oy kullanacak.

Özdenefe, karma oyun kaldırılmasıyla karma oyların tek tek değerlendirilmesi ve hesaplanması işleminin ortadan kalkacağını belirtti. Ancak seçimlerin aynı gün yapılmasının sandık kurullarının iş yükünü artıracağını söyledi.

“KARMA KALKTI, SEÇİM BASİTLEŞTİ DEMEK DOĞRU DEĞİL”

Özdenefe, 2022 seçimlerinde kullanılan yaklaşık 14 bin karma oyun yüzde 41’inin geçersiz sayıldığını hatırlattı.

Ancak karma oyların geçersiz olmasının yalnızca karma sisteminden kaynaklanmadığını belirten Özdenefe, mevcut seçim sisteminin zaman içinde daha karmaşık hale geldiğini ifade etti.

Özdenefe, “Karma kalktı, seçim basitleşti demek tablonun tamamını anlatmıyor” dedi.

Karma oyun kaldırılmasıyla bir işlemin kolaylaşacağını ancak aynı gün yapılacak beş farklı seçimin sandık kurullarına önemli bir sorumluluk yükleyeceğini söyledi.

Özdenefe şöyle devam etti: 

“Özetle, 6 Aralık'ta seçmenin önünde 5 ayrı pusula olacak. Karma oy kalkacak ancak parti içi tercih devam edecek. Yasanın özel olarak öngördüğü 10 cetvel ortadan kalkmayacak, belediye başkanlığı ve muhtarlığın ayrı sayım ve sonuç işlemleri de bunlara eklenecek.

Dolayısıyla ‘Karma kalktı, seçim basitleşti’ demek tablonun tamamını anlatmıyor. Karma oyun kaldırılması bir işlemi kolaylaştırırken, genel ve yerel seçimlerin aynı gün yapılması sandık kurullarına beş ayrı seçimin işlemlerini aynı gün yürütme görevi yüklüyor.”

“SEÇİM KURALLARI ÖNCEDEN BELLİ OLMALI”

Özdenefe, seçim hukukunda temel kuralların seçime kısa süre kala değiştirilmesini de eleştirdi.

Seçim kurallarının seçmenler, adaylar ve siyasi partiler açısından önceden belli, açık ve anlaşılır olması gerektiğini belirten Özdenefe, seçim süreci devam ederken kuralların art arda değiştirilmesinin hukuki öngörülebilirlik açısından sorun yaratacağını savundu.

Özdenefe, karma oyun kaldırılmasına karşı olup olmadıklarının ötesinde, seçim sistemindeki temel kuralların yeterli tartışma ve geniş katılım sağlanmadan değiştirilmesinin asıl sorun olduğunu söyledi.

“Bu yöntemi katılımcı ve çoğulcu demokrasi anlayışıyla, hukuki öngörülebilirlikle ve Meclis’in demokratik işleyişiyle bağdaştırmıyorum” diyen Özdenefe, seçim sisteminin tüm siyasi partilerin katılımıyla daha kapsamlı şekilde ele alınması gerektiğini ifade etti.