Rum yönetiminin Farage endişesi: İngiltere'den üsler için güvence istedi

Haber Merkezi

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY), Donald Trump’ın adadaki İngiliz üslerini savaş amaçlı saldırılarda kullanmasını engellemek istediği ve sağcı İngiliz siyasetçi Nigel Farage’ın başbakan olması ihtimaline karşı Birleşik Krallık’tan üslerini saldırılar için tek taraflı kullanmaması için güvence talep ettiği iddia edildi.

Politico'nun, "Kıbrıs (GKRY) İngiltere'ye ait askeri üslerini Farage'a karşı güvence altına almak istiyor" başlıklı haberinde, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın mart ayında Güney Kıbrıs'taki İngiliz askeri üslerini İran'a yönelik hava saldırılarında ABD tarafından kullanmasına izin vermeyi önce reddettiği, daha sonra üslerin İran saldırılarını önlemek amacıyla "belirli ve sınırlı savunma amaçlı" kullanılmasına izin verdiği hatırlatıldı.

İngiltere'de 7 Mayıs'taki 140 seçim bölgesinde 5 binin üzerinde belediye meclisi sandalyesi ve bazı belediye başkanlıkları için yapılan seçimde sandıktan aşırı sağ çıkarken, haberde hem İngiliz hem de Rum yetkililerin, kamuoyu yoklamalarında önde giden Farage liderliğindeki Reform UK Partisinin de aralarında bulunduğu olası bir İngiliz hükümetinin farklı bir tutum benimseyebileceği yönünde endişeleri bulunduğunu Politico’ya doğruladığı ifade edildi.

Habere göre üst düzey bir Kıbrıslı Rum diplomatik yetkili, Lefkoşa’nın konuyu İran’daki savaş sona erdikten sonra gündeme getirmeyi planladığını söyledi.

Güvenlik konularını konuşabilmek için ismi gizli tutulan yetkili, Rum yönetiminin Starmer’ın üslerle ilgili ilk kararını memnuniyetle karşıladığını belirtti. Ancak ülkenin, Trump’ın müttefiki olan ve önce İran’a yönelik ABD askeri saldırılarını destekleyip daha sonra çatışmaya daha fazla müdahil olunmasını sorgulayan Farage gibi gelecekteki liderlerin, üsleri askeri operasyonlar için tek taraflı kullanamamasını sağlayacak somut güvenceler istediğini ifade etti.

Haberde, Güney Kıbrıs'taki egemen İngiliz üslerinin yıllardır hassas bir konu olmaya devam ettiğine değinilerek, ABD-İsrail'in İran'a karşı başlattığı saldırıların ardından 2 Mart'ta Akrotiri Hava Üssü'ne düzenlenen İHA saldırısıyla GKRY'nin güvenlik endişelerinin arttığı belirtildi.

Rum yönetimi, olayla ilgili olarak Londra’nın yetersiz bilgilendirme yaptığını, üssün İran’la bağlantılı savunma operasyonlarında rol oynayıp oynamadığı konusunda netlik sağlamadığını ve bölge halkına önceden uyarıda bulunmadığını savundu.

Saldırının ardından Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, “sömürge dönemi” olarak nitelendirdiği üslerin geleceğinin görüşülmesi çağrısında bulunmuş, Rum diplomatlar da olayla ilgili bilgi paylaşımının yetersizliğinden dolayı “hayal kırıklığı” yaşadıklarını dile getirmişti.

Olay aynı zamanda İngiltere’nin üsleri nasıl kullanması gerektiği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Güney Kıbrıs bu konuda Avrupa Birliği üyesi ülkelerin desteğini istedi.

Mart ayında AB liderlerini bir araya getiren Avrupa Konseyi'nde yayımlanan bildiride “Güney Kıbrıs’ın Birleşik Krallık ile Kıbrıs’taki İngiliz üsleri konusunda görüşme başlatma niyetini not ettiğini ve ihtiyaç duyulması halinde destek sağlamaya hazır olduğunu” belirtildi.

FARAGE FAKTÖRÜ

Haberde, GKRY'nin endişelerinin, Farage’ın başlangıçta Kıbrıs ve Chagos Takımadaları’ndaki İngiliz üslerinin İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasını desteklemesiyle daha da arttığı belirtilerek, ancak birkaç gün sonra geri adım atmış gibi görünen Farage'ın, “Kıbrıs’ı bile savunamıyorsak, kendimizi başka bir dış savaşın içine sokmayalım” diyerek Reform UK hükümetinin iktidara gelmesi halinde nasıl hareket edeceğine dair yeni soru işaretleri yarattığı kaydedildi..

Birleşik Krallık’ta genel seçimlerin Trump’ın ikinci döneminin sona ereceği 2028’den sonra, 2029’a kadar yapılması beklenmiyor. Ancak Reform UK, seçmenler nezdinde giderek popülerliğini kaybeden Starmer nedeniyle erken seçim ihtimaline hazırlanıyor.

ÜSLER TARTIŞMAYA AÇIK DEĞİL

Üslerin kontrolünün korunmasına ilişkin Reform UK’nin tutumu, mevcut merkez sol İşçi Partisi hükümetinin görüşüyle de örtüşüyor.

İngiliz yetkililer, GKRY ile güvenlik iş birliğini görüşmeye açık olduklarının sinyalini verdi. Ancak bir hükümet yetkilisi, üslerin hukuki statüsünün “tartışmaya açık olmadığını” belirterek, “Bu durum uluslararası hukukun temel ilkelerine dayanıyor. Bunları sorgulamaya başlarsanız süreç hızla karmaşık hale gelir” dedi.

Bununla birlikte aynı yetkili, “Farage’ın başbakan olması halinde Birleşik Krallık’ın güvenilirliği konusunda müttefiklerin endişe duyması anlaşılabilir bir durumdur” değerlendirmesinde bulundu.

Rum yönetimi ile yürütülen görüşmelere katılan bir İngiliz hükümet yetkilisi ise üslerin çok sayıda anlaşmadan oluşan karmaşık bir hukuki çerçeveyle korunduğunu, bu nedenle egemenliklerinin ve gelecekte nasıl kullanılacaklarının tartışma konusu olmadığını vurgulayarak, “Üslerimizi herhangi bir kısıtlama olmadan kullanabilmemiz gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

İngiltere Savunma Bakanlığı ise Politico'ya yaptığı açıklamada, ocak ayından bu yana Güney Kıbrıs'a radar sistemleri, insansız hava aracı (İHA) karşıtı sistemler ve hızlı jetler dahil olmak üzere ek savunma yetenekleri konuşlandırdığını ve İran ile yaşanan çatışmanın ardından bu yeteneklerin daha da güçlendirildiğini aktardı.

GÜNEY KIBRIS'TAKİ İNGİLİZ EGEMEN ÜSLERİ

İngiltere'nin kabul ettiği 1960'da yapılan Kıbrıs Bağımsızlık Anlaşması sonucu Akrotiri (Ağrotur) ve Dikelya'da İngiltere'nin kendi toprağı sayılan 2 egemen üssü ile Trodos Dağı'nda radar istasyonu ile bazı askeri izleme alanları bulunuyor.

İngiltere, ayrıca bu üsler ve radar istasyonu dışında adada 40 kadar askeri tesis ve kontrol noktası edinme hakkına sahip olduğu, fakat bunların sadece 15 kadarının aktif olduğu biliniyor.