BM'den Kıbrıs raporu: Yeni kapılar açılsın, ticaret gelişsin...

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs'a ilişkin yayımladığı İyi Niyet Raporu'nda, iki toplum lideri arasındaki diyaloğun son dönemde yoğunlaşmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

Guterres, taraflara mevcut fırsatın değerlendirilmesi çağrısı yaparak, çözüm için gerekli siyasi irade, esneklik ve uzlaşma ruhunun ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

"FIRSAT PENCERESİ HAFİFE ALINMAMALI"

Raporda, iki lider arasındaki temasların güven oluşturmaya katkı sağladığı belirtilirken, kalıcı ve kapsamlı bir çözüme ulaşılması için müzakerelerin yeniden başlamasının önemine dikkat çekildi.

Guterres, "İlerleme için mevcut fırsat penceresi hafife alınmamalıdır." ifadelerini kullanarak tarafları yapıcı diyaloğu sürdürmeye çağırdı.

GÜVEN ARTIRICI ADIMLARDA İLERLEME YETERSİZ

BM Genel Sekreteri, Mart ve Temmuz 2025'te üzerinde uzlaşılan güven artırıcı önlemlerin önemli bölümünün henüz hayata geçirilmediğini kaydetti.

Raporda özellikle yeni sınır kapılarının açılması, mayın temizliği, tampon bölgede güneş enerjisi parkı kurulması, çevre projeleri ile sanat ve tarihi eser değişimi gibi başlıklarda ilerleme sağlanamadığı belirtildi.

Buna karşılık sivil toplum danışma organının oluşturulması, mezarlıkların restorasyonu ve Gençlik Teknik Komitesi'nin kurulması olumlu gelişmeler arasında gösterildi.

TAMPON BÖLGE VE MARAŞ UYARISI

Raporda tampon bölge içerisindeki tek taraflı faaliyetlerden duyulan endişe de dile getirildi.

Guterres, bu tür adımların askeri statükoyu, tampon bölgenin bütünlüğünü ve BM Güvenlik Konseyi'nin yetkisini zedelediğini belirtti.

Maraş konusunda ise BM'nin tutumunun değişmediği vurgulanarak, Güvenlik Konseyi'nin 550 ve 789 sayılı kararlarına bağlılığın sürdüğü ifade edildi.

YENİ SINIR KAPILARI ÇAĞRISI

Genel Sekreter, taraflara yeni geçiş kapılarının açılması konusundaki çıkmazı aşmaları çağrısında bulundu.

Ayrıca mevcut kapılardaki geçişlerin kolaylaştırılması, Yeşil Hat Tüzüğü'nün etkin uygulanması ve iki toplum arasındaki ekonomik iş birliğinin artırılması gerektiği belirtildi.

KADINLAR VE GENÇLERİN SÜRECE KATILIMI

Raporda kadınların, gençlerin, dini azınlıkların ve engelli bireylerin barış sürecine etkin katılımının kritik önem taşıdığı vurgulandı.

Teknik komitelerin çalışmalarından memnuniyet duyduğunu ifade eden Guterres, eğitim, çevre, kriz yönetimi ve spor alanlarında toplumlar arası iş birliğinin artırılmasını istedi.

TEKNİK KOMİTELER ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRDÜ

Rapora göre, BM himayesinde faaliyet gösteren 13 teknik komite raporlama döneminde toplam 174 toplantı gerçekleştirdi.

Komiteler arasında geçiş noktaları, kültürel miras, ekonomi ve ticaret, sağlık ile gençlik komiteleri en aktif çalışma yürüten yapılar oldu.

PİLE'DEKİ DURUMUN KIRILGANLIĞINA DİKKAT ÇEKTİ

Raporda, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Pile bölgesindeki durumun kırılganlığını koruduğunu vurguladı. Tampon bölgede yaşanan tek taraflı gelişmelerin endişe verici olduğunu belirten Guterres, bu tür adımların bölgenin askeri statükosunu, tampon bölgenin bütünlüğünü ve BM Güvenlik Konseyi'nin yetkisini zedelediğini ifade etti.

HOLGUİN TEMASLARINI SÜRDÜRDÜ

BM Genel Sekreteri'nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin'in yıl içinde Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan, Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve ABD'de temaslarda bulunduğu belirtilen raporda, Holguin'in tarafları güven artırıcı adımlar atmaya ve müzakereler için ortak zemin oluşturmaya teşvik ettiği kaydedildi.

Guterres, raporunu "Güven artırıcı önlemler önemli olsa da kapsamlı bir çözümün yerini tutamaz." değerlendirmesiyle tamamlarken, kendisinin ve Kişisel Temsilcisi'nin taraflarla çalışmayı sürdüreceğini vurguladı.