Ateşkes çöktü mü? ABD ve İran karşılıklı saldırılara başladı

ABD ile İran arasında aylar önce varılan kırılgan ateşkes fiilen çökerken, taraflar karşılıklı geniş çaplı askeri operasyonlar düzenledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılardan İran'ı sorumlu tutarak, İran'daki 80'den fazla askeri hedefe yönelik "güçlü hava saldırıları" başlatıldığını duyurdu. Açıklamada, operasyonun uluslararası deniz ticaretini korumak ve İran'ın saldırılarının bedelini ödetmek amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi.

ABD yönetimi, saldırıların İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari gemiyi hedef almasının ardından düzenlendiğini savunurken, söz konusu eylemlerin taraflar arasında yürürlükte bulunan ateşkesin açık ihlali olduğunu öne sürdü.

İran ise ABD'nin gece saatlerinde Sirik ve Bender Abbas başta olmak üzere ülkenin güneyindeki bölgelere düzenlediği saldırıları ateşkes ve taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptının ihlali olarak nitelendirdi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin hem askeri operasyonlar düzenlediğini hem de yeniden petrol yaptırımlarını devreye soktuğunu belirterek, "Zorbalık ve baskıyla taviz koparma dönemi sona ermiştir. Bu yöntem sonuç vermez. Biz geri adım atmayız." açıklamasında bulundu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu ise ABD saldırılarına misilleme olarak Bahreyn'deki ABD Beşinci Filo Karargâhı ile Selman Limanı ve Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü'nün de aralarında bulunduğu 85 ABD askeri tesisini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı. Açıklamada ayrıca bir MQ-9 tipi ABD İHA'sının düşürüldüğü öne sürüldü.

İran Silahlı Kuvvetleri de Hürmüz Boğazı'ndan geçecek ticaret gemileri ve petrol tankerleri için güvenli güzergâhın yalnızca İran'ın belirlediği rota olduğunu savunarak, boğazın yönetimine yönelik herhangi bir müdahaleye izin verilmeyeceğini bildirdi.

ATEŞKES SÜRECİ

ABD ile İran arasında, şubat ayında başlayan çatışmaların ardından nisan ayında geçici ateşkes sağlanmış, daha sonra taraflar haziran ayında 14 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmıştı. Anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticarete açılması ve uzun vadeli müzakerelerin sürdürülmesi hedefleniyordu. Ancak son haftalarda tarafların karşılıklı olarak birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçlaması, anlaşmayı yeniden çıkmaza soktu. Son saldırılar, ateşkesin bugüne kadarki en ciddi ihlali olarak değerlendiriliyor.