Almanya Cumhurbaşkanı: İran savaşı uluslararası hukuka aykırı ve korkunç hata

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonları sert bir dille eleştirdi. Steinmeier, savaşın “uluslararası hukuka aykırı”, “siyasi açıdan vahim bir hata” ve “önlenebilir, gereksiz bir savaş” olduğunu belirtti.

Alman Dışişleri Bakanlığı'nın 2'inci Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden kurulmasının 75'inci yıl dönümü vesilesiyle dün düzenlenen törende Alman diplomatlara hitap eden Steinmeier, konuşmasında ABD ile ilişkilerin onarılmasının artık mümkün görünmediğini dile getirdi.

Geçmişte Dışişleri Bakanı olarak da görev yapan Steinmeier, dünyanın "öngörülemezliğe" evrildiğini, bununla birlikte kurallara dayalı düzenin vazgeçilmez olmaya devam ettiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Steinmeier, dünyanın her geçen gün biraz daha tehlikeli, acımasız ve mantıksız hale geldiğini, uluslararası düzenin çöktüğünü ve Almanya'nın dış politikasının da yeni döneme yanıt verecek şekilde yeniden yapılandırıldığını kaydetti

"AMERİKAN GÜÇ POLİTİKASINA DUYULAN GÜVEN KAYBI VE KOPUŞ ÇOK DERİN"

Rusya'nın, Ukrayna savaşı ile Avrupa güvenlik düzeninin temel ilkelerini esastan ihlal ettiğini, Avrupa'nın artık güvenliğini "Rusya ile değil, Rusya'ya karşı tasarlamak" zorunda olduğunu belirten Steinmeier, Donald Trump'ın ikinci başkanlığı ile birlikte transatlantik ilişkilerde yaşanan kırılmanın da derin bir uçurum oluşturduğuna vurgu yaptı.

Steinmeier, hem Rusya, hem de ABD kaynaklı sarsıntıların, Almanya dış politikası açısından "stratejik açıdan devrimsel nitelikte" olduğunu vurguladı.

"Amerikan büyük güç politikasına duyulan güvenin kaybı ve yaşanan kopuş çok derin. Sadece müttefikleri açısından değil, dünya genelinde durum bu." ifadelerini kullanan Almanya Cumhurbaşkanı, "Gelecekteki yeni bir ABD yönetimi bile artık 'dostane hegemon' rolünü ve liberal uluslararası düzenin garantörü olma görevini öyle kolayca yeniden üstlenemeyecek." dedi.

"BAĞIMLILIKLARDAN KURTULMAK ZORUNDAYIZ"

Bağımlılıkların Almanya'yı nasıl savunmasız hale getirdiğini, Rusya'ya enerji alanındaki bağımlılığına işaret ederek anımsatan Steinmeier, bu nedenle "çok acı" ve aynı zamanda "çok ağır" bedel ödemek zorunda kaldıklarını kaydetti.

"Transatlantik ilişkilerimizde de bizi savunmasız hale getiren bağımlılıklardan kurtulmak zorundayız" diyen Cumhurbaşkanı, Avrupa'nın hedefinin artık özellikle güvenlik ve teknoloji alanında egemenliğini sağlamak olduğunu belirterek, Alman ordusunun (Bundeswehr) da "Avrupa konvansiyonel savunmasının omurgası haline getirilmesi" hedefine işaret etti.

"ABD'NİN DÜNYA GÖRÜŞÜYLE BAŞA ÇIKMAK ZORUNDAYIZ"

Almanya'nın ABD'de Trump ile birlikte yaşanan değişimden duyduğu rahatsızlığı net ve sert ifadelerle dile getiren Cumhurbaşkanı Steinmeier, mevcut ABD yönetimi ile başa çıkmak için pragmatik hareket edilmesi ve realist bir politika izlenmesi gerektiğini, ancak bu yapılırken Almanya'nın kendinden "ödün vermemesinin" şart olduğunu vurguladı.

"Mevcut Amerikan hükümetinin bizden tamamen farklı bir dünya görüşü var: Yerleşik kuralları, ortaklığı ve güveni hiçe sayıyor. Evet, bunu değiştiremeyiz. Ve evet, bununla başa çıkmak zorundayız" ifadelerini kullanan Frank-Walter Steinmeier, "Ama bu dünya görüşünü benimsemememiz için hiçbir neden yok." dedi.

TÜRKİYE AYRINTISI

Almanya Cumhurbaşkanı Steinmeier, son gelişmeler ışığında bölgesel aktörler, orta büyüklükteki güçlerle ilişkileri geliştirmeye çalıştıklarını anlatırken Türkiye'ye de değindi.

"Büyük güçler, kuralsız bir dünyada hayatta kalabilir, hatta kısa vadede bundan kazançlı bile çıkabilir. Ama bu, bizim ve aynı zamanda ulusların büyük çoğunluğu için geçerli değil. İşte şimdi inşa etmemiz gereken köprü bu! Bizi diğer birçok ülkeyle, özellikle de dünyadaki yükselen orta büyükteki güçlerle bağlayan şey bu" diyen Steinmeier, aralarında Türkiye'yi de saydığı bir çok ülkeyle ilişkileri geliştirmek için ziyaretler gerçekleştirdiğini, stratejik açıdan bu ülkelerin önem taşıdığını vurguladı.

"Elbette bu ülkeler, görüşlerimizin ve çıkarlarımızın tamamını paylaşmıyor" gözlemini aktaran Alman Cumhurbaşkanı, "Ancak bizimle çok önemli bir hedefi paylaşıyorlar: Yarının dünyası, Çin ve ABD arasındaki ikili bir yarıştan ibaret olmamalı. Tam da bu nedenle, bu ülkeler uluslararası kuralların istikrara kavuşturulmasına, sadece birkaç kişiye değil herkese hizmet eden bir düzene ne gibi katkılar sağladığımızı da yakından izliyorlar" diye konuştu.

"ABD'NİN İRAN SAVAŞI ULUSLARARASI HUKUKA GÖRE YASA DIŞI"

Almanya Cumhurbaşkanı, "Uluslararası hukuk, çıkarıp bir kenara atacağımız bir eldiven değildir" ifadeleriyle pragmatik bir dış politikanın, uluslararası hukukun göz ardı edilmesi anlamına gelmediğini kaydetti.

Gazze ve İran savaşlarına ilişkin özeleştiri de yapan Steinmeier, şöyle konuştu:

"Uluslararası hukuk ihlallerini, uluslararası hukuk ihlali olarak adlandırmamak, dış politikamızı daha inandırıcı hale getirmez. Gazze Savaşı sırasında zaten bununla boğuşmak zorunda kalmıştık ve şimdi de İran Savaşı nedeniyle benzer bir durumu yaşıyoruz. Çünkü bu savaş uluslararası hukuka göre yasa dışıdır."

Steinmeier, İran Savaşı'nın sadece uluslararası hukukun ihlalini temsil etmediğini, aynı zamanda "korkunç bir siyasi hata" olduğunu da sözlerine ekledi.

"Beni en hüsrana uğratan da bu. Çünkü eğer gerçekten de bununla İran'ın nükleer bombaya sahip olması engellemek istendiyse o zaman bu kaçınılması gereken, gereksiz bir savaş" diyen cumhurbaşkanı, 2015'te İran ile imzalanan anlaşmanın zaten İran'ın nükleer silah edinmesini engellediğini hatırlattı.

Cumhurbaşkanı Steinmeier, "İmza töreninde Amerikan Dışişleri Bakanı 'bu anın tarihi önemini hafife almayalım: Bu anlaşmayla savaşı önlüyoruz' demişti. Başkan Trump ise ilk başkanlık döneminin ikinci yılında anlaşmadan çekildi, ikinci başkanlık döneminde ise savaşıyor." diye konuştu.

Uluslararası hukukun önemini kaybetmediğini söyleyen Frank-Walter Steinmeier, "Hukuk ve kuralların olmadığı bir dünyada, mevcut Avrupa kaybolur. Çünkü Avrupa Birliği'nin kendisi de hukuk ve kurallar üzerine inşa edilmiştir. Eğer kaba kuvvete dayalı bir dünya görüşünü benimsersek, Avrupa çöker." uyarısında bulundu.

ELEŞTİRİLER...

Cumhurbaşkanının açıklamaları Almanya’da tartışmalara yol açtı.

Hristiyan Birlik Partileri (CDU/CSU) cephesinden eleştiriler gelirken, Almanya-İsrail Toplumu Başkanı Volker Beck açıklamaları “uygunsuz” olarak değerlendirdi.

Alman devlet kanalı Deutsche Welle (DW) ise; Steinmeier'in açıklamasının paylaşıldığı videonun altına, “Almanya Cumhurbaşkanı'nın rolü büyük ölçüde semboliktir ve hükümetin pozisyonunu temsil etmez.” notunu düştü.

Öte yandan Yeşiller Partisi ve Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) Meclis Grubu, Steinmeier’e destek vererek, saldırının uluslararası hukuka aykırı olduğu görüşünü paylaştı.