ABD, İran'a petrol ambargosunu gevşetti: Çare geçici lisans

ABD, İran’a yönelik yaptırımlarda sınırlı bir gevşemeye giderek, denizde bekleyen İran petrolünün satışına geçici izin verdi. Karar, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından açıklandı.

ABD Hazine Bakanı Bessent, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren, dar kapsamlı ve kısa süreli bir genel lisans yayımladıklarını bildirdi.

Sosyal medya platformu X hesabından yaptığı paylaşımda; İran'ı küresel terörizm açısından "yılanın başı" olarak nitelendiren Bessent, ABD Başkanı Donald Trump'ın "Destansı Öfke Operasyonu" sayesinde bu "hayati mücadeleyi" öngörülenden daha hızlı bir şekilde kazandıklarını belirtti.

Bessent, "İran'ın küresel enerji altyapısına yönelik terörist saldırılarına yanıt olarak Trump yönetimi, dünyaya enerji akışını en üst düzeye çıkarmak, küresel arzı güçlendirmek ve piyasa istikrarını sağlamak amacıyla Amerika'nın ekonomik ve askeri gücünü kullanmaya devam edecek." ifadelerini kullandı.

140 MİLYON VARİL PETROL PİYASAYA GİRECEK

ABD Hazine Bakanı Bessent, halihazırda denizde olan İran petrolünün satışına izin veren, dar kapsamlı ve kısa vadeli bir genel lisans yayımlandığını belirtti.

Yaptırım altındaki İran petrolünün Çin tarafından ucuza stoklandığına işaret eden Bessent, bu mevcut arzın geçici olarak serbest bırakılmasıyla ABD'nin yaklaşık 140 milyon varil petrolü hızla küresel piyasaya sunacağını, böylece dünya çapındaki enerji miktarının artacağını ve İran'ı sorumlu tuttuğu arz üzerindeki geçici baskıların hafifletilmesine yardımcı olunacağını aktardı.

Bessent, "Esasen, 'Destansı Öfke Operasyonuna' devam ederken, fiyatları düşük tutmak için İran'ın petrolünü Tahran'a karşı kullanacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Bu geçici ve kısa vadeli iznin yalnızca halihazırda nakliye aşamasında olan petrol ile sınırlı olduğunu vurgulayan Bessent, yeni alımlara veya üretime izin verilmediğini kaydetti.

Bessent ayrıca İran'ın elde edilen gelirlerin kullanımında zorluk yaşayacağını, ABD'nin İran'a ve ülkenin uluslararası finans sistemine erişim imkanlarına yönelik azami baskısını sürdüreceğini belirtti.

Trump yönetiminin şu ana kadar küresel pazara yaklaşık 440 milyon varil ek petrol sunmak için çalışarak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaları kendi lehine kullanma kabiliyetini zayıflattığını savunan Bessent, Trump'ın enerji dostu gündeminin ABD'nin petrol ve doğal gaz üretimini rekor seviyelere çıkardığını, enerji güvenliğini güçlendirdiğini ve yakıt maliyetlerini düşürdüğünü ifade etti.

Bessent, "Şu anda yaşanacak herhangi bir kısa vadeli aksaklık, nihayetinde Amerikalılar için uzun vadeli ekonomik kazançlara dönüşecektir çünkü güvenlik olmadan refah da olmaz." ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan genel lisansa göre, 20 Mart yerel saatle saat 00.01'den önce gemilere yüklenmiş olan İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasıyla ilgili işlemlere geçici olarak izin verildi.

Söz konusu izin 19 Nisan yerel saatle saat 00.01'e kadar geçerli olacak.

Iran is the head of the snake for global terrorism, and through President Trump’s Operation Epic Fury, we are winning this critical fight at an even faster pace than anticipated. In response to Iran’s terrorist attacks against global energy infrastructure, the Trump…

— Treasury Secretary Scott Bessent (@SecScottBessent) March 20, 2026

PETROL FİYATLARINI DÜŞÜRME ÇABASI

ABD'nin adımı, geçen hafta Rus petrolüne yönelik yaptırımların hafifletilmesinin ardından geldi. İran'ın enerji ihracatına yıllardır uygulanan "maksimum baskı"nın ardından İran petrol yaptırımlarının kaldırılmasının, Trump yönetiminin küresel petrol fiyatlarını düşürmek için ne kadar ileri gidebileceğini gösterdiği değerlendirmesi yapılıyor. 

PİYASAYA ETKİSİ BELİRSİZ

İran petrolüne yönelik yaptırımların sınırlı olarak kaldırılmasının küresel fiyatları etkileyip etkilemeyeceği belirsizliğini koruyor. Enerji analistleri, halihazırda denizde bulunan ham petrolün çoğunun satın alınmış ve hesaplanmış olduğunu, bu nedenle yaptırımların kaldırılmasının piyasaya önemli miktarda ek petrol arzı eklemeyeceğini düşünüyor. İran petrolünün çoğu, ABD yaptırımlarından kaçan tankerlerden oluşan "gölge filosu" aracılığıyla Çin'e ihraç ediliyor.