Kooperatifçilikte Büyükkonuk'tan başarı örneği

Esnaf Zanaatkarlar ve Üreticiler Pazarlama Kooperatifi (EZKOOP) Genel Sekreteri ve Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi Proje Koordinatörü Ersun Aytaç, kooperatifin kuruluş sürecini, üretim kapasitesindeki artışı ve yürütülen çalışmaları anlattı.

Aytaç, zeytin üreticileri arasında daha güçlü ve sürdürülebilir bir yapı oluşturmak amacıyla Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası'nın desteğiyle 2017 yılında Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi'ni kurduklarını belirtti. Zeytin ve zeytinyağından elde edilen ürünlerin pazarlanması amacıyla EZKOOP'un da hayata geçirildiğini kaydeden Aytaç, 28 üreticiyle başlayan kooperatifin bugün 250 üyeye ulaştığını ifade etti.

ÜRETİM KAPASİTESİ 60 TONA ÇIKTI

Kooperatifin temel hedefinin ortak üretimi güçlendirmek, üretim kapasitesini artırmak ve daha etkin bir pazarlama ağı oluşturmak olduğunu belirten Aytaç, bu doğrultuda tesis yatırımları, markalaşma ve dış pazarlara açılma çalışmalarına ağırlık verdiklerini söyledi.

Kooperatifleşmenin daha kaliteli ve yüksek ölçekli üretime olanak sağladığını ifade eden Aytaç, 3 tonla başlayan üretim kapasitesinin bugün 60 tona kadar yükseldiğini kaydetti.

KÖY ZİYARETLERİYLE ÜRÜN HARİTASI ÇIKARILDI

Bu sürecin temelinin 2012 yılında atıldığını belirten Aytaç, Kuzey Kıbrıs'ın tüm bölgelerinde gerçekleştirilen köy ziyaretleriyle üreticilerin hangi ürünleri, hangi koşullarda yetiştirdiğinin tespit edildiğini ve ülke genelinde bir ürün haritası oluşturulduğunu aktardı.

Fuar organizasyonları ve istişare toplantıları aracılığıyla üreticiler arasında iletişim kurulduğunu ifade eden Aytaç, 2016 yılında Büyükkonuk ve çevre köylerde zeytin ve zeytin ürünlerine yönelik çalışmaların başlatıldığını söyledi.

Teknik destek alınarak iş planı ve 10 yıllık yol haritası hazırlandığını belirten Aytaç, üreticilerin aktif rol aldığı kooperatiflerin 2017 yılında kurulduğunu dile getirdi.

ÜRETİCİYE ALIM GARANTİSİ SAĞLANDI

Kooperatiflerin kurulmasının ardından markalaşma, pazarlama, satış ağı oluşturma ve reklam faaliyetlerine yöneldiklerini kaydeden Aytaç, EZKOOP ile gerçekleştirilen iş birliği sayesinde Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi'nin ürünlerinin tüketiciyle buluşturulduğunu belirtti.

Bu iş birliğinin, bir kooperatifin ürünlerinin başka bir kooperatif tarafından pazarlanması ve satışının gerçekleştirilmesi açısından önemli bir örnek oluşturduğunu ifade eden Aytaç, üniversitelerle de sözleşmeler imzalandığını, üretimin takibi ve standartların korunması amacıyla gıda mühendislerinden profesyonel hizmet alındığını aktardı.

Bölgedeki zeytin değirmenlerinin de ziyaret edildiğini ve uygun standartlara sahip işletmelerle iş birliği geliştirildiğini belirten Aytaç, üreticilerle imzalanan sözleşmelerde ürün standartlarının yanı sıra alım garantisi ve ödeme planının da yer aldığını kaydetti.

İLK HASAT 2018 YILINDA GERÇEKLEŞTİRİLDİ

İlk hasadın Ekim 2018'de gerçekleştirildiğini belirten Aytaç, ürünlerin satışa hazırlanmasının yanında üreticilere yönelik eğitim çalışmalarının da yürütüldüğünü söyledi.

Tesis inşaatının 2019-2020 yıllarında tamamlandığını, 2021-2022 döneminde ise makine ve ekipman yatırımlarının yapıldığını ifade eden Aytaç, kalite standartlarının yükseltilmesi amacıyla uzmanlarla çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Bu çalışmalar sonucunda kooperatife ait tesise ISO 2000 sertifikası kazandırıldığını kaydetti.

AVUSTRALYA VE İNGİLTERE'YE İHRACAT YAPILDI

Dış pazarlara açılma sürecine de değinen Aytaç, 2019 yılında Avustralya'ya, 2020 yılında ise İngiltere'ye ihracat gerçekleştirdiklerini aktardı. Kooperatifin 2022 ve 2026 yıllarında Yeşil Hat üzerinden Güney Kıbrıs'a da satış yaptığını belirtti.

250 ÜRETİCİ, 150 BİNİ AŞKIN ZEYTİN AĞACI

Aytaç'ın paylaştığı verilere göre, 2018 yılında 28 olan kooperatif üye sayısı, 2026 yılı itibarıyla 29 farklı köyden 250 üreticiye ulaştı. Kooperatifin faaliyet alanındaki zeytin ağacı sayısı ise 2018'de yaklaşık 15 bin iken 2023 yılında 150 binin üzerine çıktı.