Hürmüz'de restleşme: İran'dan ateşkes ihlali uyarısı, Trump'tan güç tehdidi

Orta Doğu’da tansiyonun merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’nda ABD ile İran arasındaki gerilim yeni bir boyuta ulaştı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD’nin boğazdaki olası müdahalesinin “ateşkes ihlali” anlamına geleceğini açıkladı.

Aynı saatlerde bölgede bir petrol tankerine mühimmat isabet ettiği bildirildi.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) açıklarında Hürmüz Boğazı'nda bir petrol tankerine bilinmeyen bir mühimmat isabet ettiğini duyurarak, bölgedeki gemilere dikkatli şekilde seyretme ve şüpheli faaliyetlerin bildirilmesi çağrısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump da; “Özgürlük Projesi” kapsamında ticari gemilerin geçişine destek verileceğini duyurdu.

Amerikan basını ise İran’ın saldırıları sonucu ABD’nin bölgedeki askeri varlığında ciddi hasar oluştuğunu öne sürdü.

AZİZİ: HÜRMÜZ VE BASRA, TRUMP'IN YANILTICI PAYLAŞIMLARIYLA YÖNETİLEMEZ

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesin ihlali anlamına geleceğini belirtti.

Azizi, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yeni denizcilik düzenlemesine yönelik herhangi bir ABD müdahalesinin "ateşkesin ihlali" olarak değerlendirileceğini vurguladı. İranlı yetkili, "Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez." ifadelerini kullandı. 

Azizi, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına" kimsenin inanmayacağını aktardı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu. 

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı. 

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı. 

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Trump, "Özgürlük Projesi" olarak adlandırdığı sürecin bugün başlayacağını ve sürece müdahale edilirse buna "güçlü bir karşılık verileceğini" belirtti.

İran, şubat ayında savaşın başlamasından bu yana boğazdan geçen trafiği ciddi şekilde kısıtladı. ABD ise İran limanlarına abluka uyguluyor.

Cumartesi günü Trump, Washington'ın İran'ın son barış teklifini aldığını doğrulamıştı.

ABD Başkanı, Truth Social'da yaptığı kısa bir paylaşımda "İran'ın bize yeni gönderdiği planı yakında inceleyeceğim ama son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemedikleri için bunun kabul edilebilir olacağını düşünemiyorum" demişti.

İRAN'IN BARIŞ PLANI

İran'ın resmi haber ajansları Tahran'ın son teklifinin, iki aylık ateşkesi öngören dokuz maddelik ABD planına bir yanıt olduğunu belirtti.

Tahran'ın 14 maddelik barış planının; Washington'dan İran sınırlarına yakın bölgelerdeki güçlerini çekmesini, İran limanlarına uyguladığı ablukayı sona erdirmesini ve İsrail'in Lübnan'daki saldırısı da dahil olmak üzere tüm çatışmaların sona ermesini istediğini içerdiği bildirildi.

Ayrıca, iki ülke arasında 30 gün içinde bir anlaşmaya varılması çağrısında bulunuldu.

İran medyası, önerinin iki tarafı mevcut ateşkesi uzatmak yerine "savaşı sona erdirmeye" odaklanmaya çağırdığını ekledi.

TRUMP'IN KONGRE'DEN ONAY ALMA KONUSU

Trump, cuma günü ABD Kongresi üyelerine yazdığı mektupta, 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes nedeniyle çatışmanın "sona erdiğini" ve bu nedenle savaşın onayına ilişkin bir son tarihe uymak zorunda olmadığını savundu.

ABD Başkanı İran limanlarına uygulanan ablukanın da çatışmanın devamı anlamına gelmediğini iddia etti.

Yasaya göre, bir ABD başkanı, askeri harekatı yasama organlarına bildirdikten sonra 60 gün içinde Kongre'nin onayını almak zorunda, aksi takdirde çatışmayı sona erdirmesi gerekiyor.

Cuma günü, Trump'ın ABD ve İsrail'in saldırılarını başlatmasından iki gün sonra, 2 Mart'ta İran'a yönelik saldırıları Kongre'ye resmen bildirmesinin 60'ıncı günüydü.