Avrupa'da bomba ihbarı dalgası: Uçuşlar aksadı, sorumlular aranıyor

Avrupa genelinde son günlerde yolcu uçaklarını hedef alan sahte bomba ihbarları, hava ulaşımında ciddi aksamalara neden oldu.

16’dan fazla ülkeyi etkileyen ihbarlar nedeniyle uçaklar başka havalimanlarına yönlendirilirken, bazı uçuşlara savaş uçakları eşlik etti.

Şu ana kadar hiçbir uçakta patlayıcı bulunmadı. İhbarların arkasındaki kişi veya kişiler ise henüz belirlenemedi. 

İHBARLAR NASIL YAPILIYOR, NERELERDE YAŞANDI?

İhbarların büyük bölümünün havayolu şirketleri, havalimanları ve güvenlik birimlerine gönderilen anonim e-postalar yoluyla yapıldığı bildirildi. İlk olaylar 2 Kasım’da görülürken, 5 Kasım’da Avrupa genelinde 27’den fazla uçuşun hedef alındığı aktarıldı.

Dublin-Roma seferini yapan Aer Lingus uçağı Fransa’daki askeri hava üssüne yönlendirilirken, Helsinki-Roma seferindeki Finnair uçağına İtalyan savaş uçakları eşlik etti. Kopenhag, Madrid ve Londra’dan Sofya’ya giden Ryanair uçakları da ihbarlar nedeniyle Bulgaristan’da güvenlik müdahalesine maruz kaldı. Prag, Paris, Brüksel, Milano ve Roma’ya yönelik uçuşlarda da benzer olaylar yaşandı.

6 Kasım’da ise Fransa hava sahasındaki uçaklara yönelik yeni ihbarlar, Kopenhag Havalimanı’ndaki güvenlik uyarıları ve İrlanda ile Bulgaristan’daki medya kuruluşlarına gönderilen tehditler gündeme geldi. İrlanda’nın ulusal yayın kuruluşu RTÉ’nin ofisleri tahliye edildi.

İHBARLARIN ARKASINDA KİM VAR?

İhbarların arkasındaki kişi veya organizasyon henüz kesin olarak tespit edilmedi. Avrupa ülkelerindeki bazı yetkililer, olayların Rusya’nın Avrupa’ya yönelik hibrit saldırı stratejisinin parçası olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, yaşananları “hibrit saldırı ve psikolojik savaş” girişimi olarak değerlendirdi.

Roma’daki havalimanına gönderilen bir e-postada, Rusya’da yasaklanan aşırı sağcı ve kadın karşıtı “Male State” hareketinin adı kullanıldı. Ancak hareketin kurucusu Vladislav Pozdnyakov, grubun olaylarla bağlantısı olmadığını açıkladı. İrlanda ve Bulgaristan’daki medya kuruluşlarına gönderilen mesajlarda ise “Mikhail Andropov” ismi yer aldı. Bu ismin gerçek kimliği de doğrulanamadı.

Dolayısıyla ihbarların Rusya kaynaklı olduğu yönündeki değerlendirmeler henüz kanıtlanmış değil. Avrupa Birliği yetkilileri de olayların bağlantılı olup olmadığını belirlemek için soruşturmaların sürdüğünü bildirdi. 

NE GİBİ SORUNLARA YOL AÇTI?

Sahte ihbarlar, havacılık güvenliğinin gerektirdiği prosedürler nedeniyle önemli operasyonel aksamalara yol açtı:

• Uçaklar acil iniş ve güzergâh değişiklikleri yapmak zorunda kaldı.
• Yolcular ve bagajlar tahliye edilerek güvenlik taramasından geçirildi.
• Bazı havalimanlarında uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu.
• Savaş uçakları havalanarak sivil uçaklara eskortluk yaptı.
• Havayolu şirketleri yakıt, personel, uçuş planlaması ve bağlantılı seferlerde ek maliyetlerle karşılaştı.
• Yolcuların seyahatlerinde gecikme, belirsizlik ve güvenlik kaygısı yaşandı.

Uzmanlara göre bu tür ihbarların temel etkisi, gerçek bir patlayıcı bulunmasa bile güvenlik sistemlerini harekete geçirerek hava ulaşımında kaos ve güvensizlik yaratması.